Gevhernik Kalesi'nde Orta Çağ ve Osmanlı eserlerinin izi sürülecek

- Arkeolojik kazı çalışmalarına geçen yıl başlanan Artvin'in Ardanuç ilçesindeki Gevhernik Kalesi ve çevresi, Orta Çağ ve Osmanlı eserlerini bir arada bulundurması dolayısıyla Karadeniz'de ender tarihi bölgelerden biri olarak kabul ediliyor- Taşınabilir bazı kültür varlıklarının yanı sıra iki Çıldır Beylerbeyinin mezarına ulaşılan bölgede kazılar bu yıl da sürecek

KÜLTÜR SANAT 17.01.2022, 11:17
Gevhernik Kalesi'nde Orta Çağ ve Osmanlı eserlerinin izi sürülecek

ARTVİN (AA) - HAKAN BURAK ALTUNÖZ - Orta Çağ ve Osmanlı eserlerini bir arada bulundurması dolayısıyla Karadeniz'de ender bölgelerden biri olan Artvin'in Ardanuç ilçesindeki Gevhernik Kalesi ve çevresinde arkeolojik kazı çalışmalarına bu yıl 20 kişilik ekiple devam edilecek.

Gevhernik Kalesi ve çevresinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi iş birliğiyle 2021 yılında başlatılan kazı çalışmalarında önemli bulgular elde edildi.

Alanda yapılan kazıda, şamdan, 1819 tarihli Rus parası, Osmanlı padişahlarından 2. Mahmud döneminden kalma gümüş sikke gibi taşınabilir kültür varlıklarının yanı sıra 17. yüzyıl Çıldır Beylerbeyi Sefer Paşa ve Yusuf Paşa'ya ait mezarlara ulaşıldı.

Kazı başkanı ve Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Osman Aytekin, AA muhabirine, Gevhernik Kalesi ve çevresinde 29 Haziran 2021'de başlayan arkeolojik kazıların 3,5 ay sürdüğünü söyledi.

Adakale Mahallesi olarak bilinen bölgedeki yaşamın 1950'li yıllarda şimdiki ilçe merkezinde yoğunlaştığını aktaran Aytekin, "1960'da ticaret ve kentleşme burada adeta durmuş. Burası ilçe merkezi özelliğini kaybedince arsalar ve konutlar ucuz fiyatlarla vatandaşlara satılmış. En son köklü bir çalışma 2012'de Trabzon Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünce yapılmış. O dönem birinci derece sit alanı ilan edilmiş ve geleneksel tarihi yapılar tespit edilmiş." dedi.

Aytekin, alanda 21 yapının tescilli taşınmaz ilan edildiğine değinerek, Gevhernik Kalesi'nin Orta Çağ döneminde surlarla çevrildiğini, 16. yüzyılda Osmanlı egemenliğine geçmesiyle çeşitli yapıların da eklendiğini belirtti.

- "12 aylık kazı gruplarına dahil edilerek çalışmak istiyoruz"

Kazı alanının arka bölümünde yer alan iç kalede ise kilise ve kalıntılarının yer aldığına işaret eden Aytekin, şunları kaydetti:

"Tescilli yapıların en önemlisi İskenderpaşa Caddesi olarak belirlenen, şehrin en önemli yeri olan giriş kısmıdır. Burada Kanuni Sultan Süleyman'a ait 1563 tarihli kitabe bulunmaktadır. Artvin'deki Osmanlı dönemini belgeleyen ve günümüze ulaşan en erken tarihli kitabe budur. Ayrıca kapı burcundan başlayıp İskenderpaşa Camisi'ne kadar devam eden yapı kalıntıları bulunuyor. Bunlar Osmanlı dönemine ait yapılar. Çalışmaların tamamlanmasıyla Artvin Valiliği öncülüğünde bu caddenin kamulaştırılarak bir Osmanlı Caddesi'ne çevrilmesi düşünülmektedir."

Aytekin, yeni kazı çalışmalarına bu yılın mayıs ayında İskenderpaşa Camisi ve çevresinde başlayacaklarını, çok farklı branşlarda 20 kişilik ekibin kazılarda görev yapacağını vurguladı.

Alanın çok büyük olması nedeniyle uzun vadeli çalışmaların yapılacağını aktaran Aytekin, "Türkiye'de yeni başlayan 12 aylık kazı gruplarına dahil edilerek çalışmak istiyoruz. Alan çok büyük ve sadece birkaç ay ile sonuca gitmek bazen mümkün değil. Kazı çalışmalarına başlanması ve sürdürülmesi çok önemli. Bu anlamda hükümetimiz, Bakanlığımız ve milletvekilimizin yakın ilgisi doğrultusunda çalışıyoruz." ifadesini kullandı.

- "Karadeniz Bölgesi'nde neredeyse hiçbir yerde yok"

Aytekin, Artvin'de Orta Çağ döneminin çok güçlü olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

"Manastırlar, kiliseler ve kaleler yoğundur. 2007 ve 2018 yıllarında Şavşat Kalesi'nin arkeolojik kazısını gerçekleştirmiştik. Osmanlı dönemine ait yapılar Artvin'de dağınık ancak Osmanlı döneminin bir külliye niteliğini taşıyabilecek medrese, cami, türbe ve mezarlık gibi tek örnek Ardanuç'tadır, böyle bir bütünsellik Karadeniz Bölgesi'nde neredeyse hiçbir yerde yok diyebilirim. Bunun da nedeni 1950 yılında modernleşmeye doğru giderken buranın idari yapı olmaktan çıkarılmasıyla alakalı. Gelen insanlar değişim yapamadan basit yapılar kullanmaya gitmiş. Tescil çalışmaları bölgeye gelince de kimse istediği gibi hareket edememiş. 10 yıl içerisinde Ardanuç'ta Osmanlı dönemi ağırlıklı olmak üzere Orta Çağ kalıntılarının da ortaya çıkarıldığı bir bütün olarak eserler görülebilecek. Ülkemizin turizmine önemli katkılar sağlamasını bekliyoruz."

Ardanuç Belediye Başkanı Yıldırım Demir ise ilçede yapılan çalışmaları her zaman desteklediklerini söyledi. Demir, şöyle konuştu:

"Gevhernik Kalesi ve çevresinde 1500'lü yıllarda İskenderpaşa tarafından tamiratı yapılan cami, taş dükkanlar, kral mezarları var. 2021 yılında bölgede arkeolojik kazıya başlandı. Hem Osmanlı hem de daha önceki dönemlere ait çok önemli tarihi değerler var. Valimiz ve Erzurum'daki Anıtlar Kurulu, Müze Müdürlüğü vasıtasıyla buranın plan ve projesinin yapılması, tarihi eserlerin gün yüzüne çıkarılmasıyla ilgili çok güzel çalışmalar başladı. Bu çalışmalar bittiği zaman Doğu Karadeniz'de Osmanlı'nın çok önemli ayak izlerinin, eski tarihi mekanların bulunduğu Adakale'nin daha çok ilgi alanı olacağını düşünüyoruz."


Yorumlar (0)
12
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 20 Mayıs 2022
İmsak 03:03
Güneş 04:52
Öğle 12:23
İkindi 16:19
Akşam 19:43
Yatsı 21:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31