Havalar ısınıyor, karlar eriyor, Trabzon kayıyor.

Trabzon’da mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları ile karların erimesi sonucu özellikle son bir ayda 100’ün üzerinde heyelan meydana gelirken, riskli olduğu tespit edilen yaklaşık 30 ev ise boşaltıldı.

TRABZON GUNDEMI 19.04.2022, 14:12
Havalar ısınıyor, karlar eriyor, Trabzon kayıyor.

Trabzon’da son günlerde hava sıcaklığının artması yüksek kesimlerdeki karların hızla erimesine neden oldu. Yamaç eğiliminin ve killi kayaçların fazla olması nedeniyle Türkiye’de en çok heyelanın yaşandığı illerden biri olan Trabzon’da son bir ayda 100’ün üzerinde heyelan meydana geldi. Riskli görülen yaklaşık 30 evin ise boşaltıldığı kentte tarım alanları, yollar ve yerleşim birimleri zarar gördü. Karların ani erimesinden kaynaklı toprağın yumuşaması ile oluşan heyelanlarda can kaybı yaşanmazken, uzmanlar dik arazilerdeki tarım arazilerine dikkat çekti.


Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Kara, ilkbahar aylarında bölgede heyelanların arttığına dikkat çekti. Kara “Heyelanın sebeplerini bir çok başlık altında sıralayabiliriz. Bunlar birincisi topografik yapımız çok eğimli olması. Buna bağlı olarak da yamaçların stabilitesinin kritik bir noktada olması. Ayrıca iklim ve buna bağlı olarak yağışlar ve jeolojik yapı bunlar heyelan olaylarında önemli etkenler. Özellikle yağışlara bağlı olarak toprak içerisindeki suyun miktarı arttığında ve altta da kaymaya elverişli bir jeolojik tabaka olduğu zaman heyelanlar kaçınılmaz oluyor. Özellikle geçiş dönemlerinde yani ilkbaharda heyelanlarda bir artış var. Bunun da sebebi, havaların ısınmasına bağlı olarak karların erimesi ve buna bağlı olarak ta yamaç içerisindeki suyun sızarak bir basınç oluşturması ve buna bağlı olarak ta heyelanlar sıklıkla görülüyor” dedi.

Yanlış arazi kullanımının heyelanları beraberinde getirdiğini vurgulayan Kara, “Heyelanların oluşumunda insanların da etkisi var. Özellikle yanlış arazi kullanımı, ormanların kaldırılarak çay, fındık tarımına döndürülmesi bunlar da yine heyelanları tetikliyor dolayısıyla arazinin kaymasını elverişli hale gelmesine sebep oluyor. İnsanların diğer etkisi de; özellikle yol yapıldığı zaman topuk tarafı kazıldığında artık yamacın aşağıya doğru hareketi kolaylaşıyor. Yine üzerine yerleşim yapılarak yamaca ek yük bindirildiği için bu da yine heyelanları etkileyen önemli unsurlardan birisi” şeklinde konuştu.

“Eğimli arazilerin orman olması gerekiyor”
Eğimli arazilerde tarımdan ziyade orman ve mera olması gerektiğini ifade eden Kara, “İki başlık üzerinde durmamız lazım. Birincisi topografik yapısı, eğimli arazilerin olması ikincisi de yağışlar. Üstteki toprak suyu sızdıracak seviyede drenajı yüksekse, o suyu alarak aşağıda geçimsiz bir tabaka üzerinde adeta bir balon gibi biriktiriyor. Kayma yüzeyinde yukarıdan aşağıya doğru hareket ediyor. Yani Doğu Karadeniz’de topografik yapı ve iklimi ön planda ele almak gerekiyor ve bunların etkisi kaçınılmaz. Türkiye’nin AFAD haritasına baktığımız zaman oralarda da kısman meydana geliyor ancak Doğu Karadeniz’deki kadar yoğunlukta değil. Bu da tabi ki yağışlar ve topografik yapı ve çok dik eğimli arazilerin olması. Yanlış arazi kullanımını da buna ekleyebiliriz. Özellikle eğimli arazilerde tarımdan ziyade devamlı bitki örtüsüyle kaplı olması lazım, ya da orman olması lazım ya mera olması lazım. Buraları açarak çay tarımına fındık tarımına dönüştürdüğümüz zaman bu yağışların bu eğimin olduğu yerde de tabi kaçınılmaz olarak heyelanlar görülüyor” diye konuştu.

“Toprakların kaybı ülkemiz açısından olumsuzluk arz ediyor”
“Tarımsal faaliyetleri yaparken kesinlikle ormanları doğal bitki örtüsünü korumamız lazım” diyen Kara, açıklamalarını şöyle sürdürdü:
“Önce yamaçtan akan toprak erozyonda da aynı şekilde dereye ulaşıyor. Dereye ulaştıktan sonra dere suyu ile birlikte denize aktarılmış oluyor. Sel ve heyelan bunlar birbirleriyle at başı hareket ediyor. Örneğin bir sel olduğu zaman dere aşağıda kısmı oyduğu zaman yukarıdan aşağıya doğru toprak kayması ve heyelan birlikte görülüyor. Heyelanda verimli topraktan ziyade oradaki bütün malzeme taşınmış oluyor. Erozyonu ele alacak olursak yukarıdan aşağıya doğru tabi ki üstteki verimli toprak taşınıyor ama heyelanda bunu söyleyemeyiz. Toprak kaybı erozyon ile dereye, dereden denize taşınan toprak miktarıyla ilgili olarak önceki yıllarda bir Kıbrıs adası büyüklüğünde yıllık 500 milyon ton toprak taşınması olduğu ifade ediliyordu.

Ancak son yıllarda Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü’nün bir çalışması neticesinde bunun daha küçük olduğu 160-170 milyon ton civarında olduğu söyleniyor. Dolayısıyla bu rakamlar yüksektir özellikle topraklarımızı üst toprak taşındığı için tarıma elverişli verimli toprak olduğu için bunların kaybına tahammülümüz yok. Çünkü ülke genelinde son zamanlarda gıda önemli bir konu haline geldi. Verimli tarım yapabilmemiz için bu toprakları yerinde tutmamız gerekiyor. O nedenle erozyonla, heyelanla, sellerle birlikte toprakların kaybı ülkemiz açısından olumsuzluk arz ediyor. Bu dönemler kritik dönemler. Sel, heyelan olayları olma ihtimali yüksek. O nedenle riskli alanlardan kaçınmak gerekiyor. Tarımsal faaliyetleri yaparken kesinlikle ormanları doğal bitki örtüsünü korumamız lazım. Ormanı korumak aynı zamanda toprağı korumak aynı zamanda suyu korumak demektir. Ormanlara gerekli duyarlılığı gösterirsek aynı zamanda sel ve taşkınları heyelanları önlemiş oluruz.”

Yorumlar (0)
16
açık
Namaz Vakti 17 Mayıs 2022
İmsak 03:09
Güneş 04:56
Öğle 12:23
İkindi 16:18
Akşam 19:39
Yatsı 21:19
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 36 86
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 67
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Crystal Palace 36 45
13. Aston Villa 36 44
14. Newcastle 37 44
15. Southampton 36 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31