KTÜ'lü Uzmandan önemli uyarı! "Sel ve heyelanlar artacak"

KTÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz, ”Karadeniz’in özellikle güney ve doğu kıyılarında sık sık yaşadığımız ani ve şiddetli yağış ve buna bağlı sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığının artması öngörülmektedir” dedi.

TRABZON GUNDEMI 27.01.2022, 13:25
KTÜ'lü Uzmandan önemli uyarı! "Sel ve heyelanlar artacak"

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz, dünyadaki küresel ısınmaya bağlı iklim değişimine paralel olarak Karadeniz’in ikliminin de doğal olarak değiştiğini belirterek bu iklim değişimlerinin doğal ekosistemler ve insan yaşamını olumsuz etkileyeceğini söyledi.

Erüz, sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığının artmasının öngörüldüğüne dikkat çekerek, “İklim değişim analizlerinde, yüksek dağ silsileleri ile çevrili Karadeniz’in özellikle güney ve doğu kıyılarında sık sık yaşadığımız ani ve şiddetli yağış ve buna bağlı sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığının artması öngörülmektedir” dedi.

Karadeniz’de sık sık yaşanan sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak yağışların şiddeti ve sıklığı, yapılan pek çok model analizinde artış yönünde sonuçlar verdiğini ve bunun önlem alınması gereken bir durum olduğunu kaydeden Erüz, “Son 50 yılda küresel ısınmaya bağlı olarak deniz su sıcaklığının 0.5-1C° nin üzerinde artış göstermesi, kirlilik yükünün artması ile birlikte Karadeniz’in ekolojik yapısında da değişime neden olmaktadır” diye konuştu.

Karadeniz’in binde 18-22 oranında düşük tuzluluğa sahip, acı su karakterli, kendine has karakteristik özelliklere sahip bir iç deniz olduğunu belirten Erüz, Karadeniz’in kendisini çevreleyen karasal, subtropikal-subpolar iklim kuşağı etkisi altında olan bir deniz olduğunu belirterek Karadeniz’i çevre ülkelerde yaklaşık 170 milyon insanın kirletici yükü ile direkt veya dolaylı olarak etkilediği ifade etti.

Dünyadaki denizlerin bir çoğunda düşük yağış ve tatlısu girişi, yüksek buharlaşma sonucu tuzluluk artışı etkisi görülürken, Karadeniz'in tam tersine İstanbul Boğazından alt akıntı olarak taşınan Akdeniz kökenli tuzlu su ve buharlaşmadan yağışa bağlı, daha fazla miktarda tatlı su almasından dolayı yüzeyde yüzde 10-18, dipte yüzde 22 tuzluluğa sahip, acı ve tatlı su eğilimli bir yapı gösterdiğini belirten Erüz, Karadeniz’in kendine has bir iklim ve fiziksel yapı ve buna bağlı ekolojik yapıya sahip olduğunu söyledi.

Son dönemde etkisini gösteren hızlı soğuma ve yoğun kar yağışlı hava durumu, Karadeniz’i ve ülkemizi etkileyen hava kütlelerinden kaynaklandığını kaydeden Erüz, “İklimsel parametrelere bakıldığında, ağırlıklı olarak Atlantik’in orta ve kuzeyinden kaynaklı hava kütlelerinin ve son dönemde ve gelecek birkaç hafta içinde görüleceği gibi Sibirya üzerinden gelen hava kütlelerinin Karadeniz’i etkiliyor. Karadeniz, kıtalar arasında bulunan yarı kapalı bir iç deniz. Dolayısıyla bulunduğumuz coğrafya iklimsel olarak Atlantik ve Sibirya hava kütleleri, kirlilik açısından ise çevresinde karasal bölgelerin etkisi altında olan bir deniz. Çevresinde bulunan ülkelerde yaklaşık 160-170 milyon insanın direkt veya dolaylı olarak kirletici baskısı altında olan, çok kırılgan bir ekosistem. Karadeniz’in kendine has bir iklim karakterine sahip etkileyen iklimsel parametrelere baktığımız zaman da; Atlantik’ten gelen hava kütleleri, kış aylarında kuzeyden gelen hava kütleleri ya da güneyimizdeki çöl dediğimiz sahra ve çevresi bölgelerden gelen hava kütleleri bizi etkiliyor. Ona bağlı olarak yazın ani kuraklıklar veyahut yıl boyu süren genel yağışlar, kış aylarında, son dönemde de etkisini gösteren hızlı soğuma ve yoğun kar yağışlı hava durumu Karadeniz ve ülkemizi etkileyen hava kütlelerinden kaynaklanıyor” şeklinde konuştu.

"Sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığının artması öngörülüyor"

Sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığının artması öngörüldüğünü belirten Erüz, “İklim değişim analizlerinde, yüksek dağ silsileleri ile çevrili Karadeniz’in özellikle güney ve doğu kıyılarında sık sık yaşadığımız ani ve şiddetli yağış ve buna bağlı sel ve heyelan gibi olaylara neden olacak meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığının artması öngörülmektedir. Dünyadaki iklim değişimine paralel olarak Karadeniz’in de iklimi doğal olarak değişiyor. Karadeniz’in güney kısımları yüksek dağlarla kaplı olduğu için Karadeniz’de batı ve doğudan gelen nemli hava akımlarına orografik etki dediğimiz dağ yamaçlarının yaptığı bir etki var. Bunun sonucu olarak başka bölgelerde cephe ve diğer meteorolojik koşullara bağlı yağış oluşturan hava akımları Karadeniz in vadi ve dik yamaçları etkisi ile ani ve şiddetli yağışlar şeklinde kendini gösterebiliyor. İklim değişimine bağlı olarak yağış dengesi değişimi olmakla birlikte Karadeniz’de yağış tipi ve miktarında azalma beklenmiyor. Ancak Karadeniz’de, yapılan tüm model ve projeksiyonlarda, mevsim geçişlerinde değişim ve ani, şiddetli ve kararsız yağışların daha etkin olacağı öngörülmekte. Dolayısıyla, Karadeniz’in sahil ardı alanlarda sel, taşkın ve heyelan riskli, sahil bölgede ise daha şiddetli fırtına ve hava olaylarına bağlı kıyılarda dalga tahribatı etkisi ve taşkınların artma riski yüksektir. Atmosferik yapı değişimine paralel olarak Karadeniz’in su kütlesinde de değişim söz konusudur. Son 50 yılda küresel ısınmaya bağlı olarak deniz su sıcaklığının 0.5-1C° nin üzerinde artış göstermesi, kirlilik yükünün artması ile birlikte Karadeniz’in ekolojik yapısında da değişime neden olmaktadır” diye konuştu.

"Balık stokları üzerinde de olumsuz etkisi var"

İklim değişimi ve su sıcaklığı artışının balık stokları üzerinde de olumsuz bir etki oluşturacağına dikkat çeken Erüz, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

"Son yarım yüzyılda yarım veya bir derecenin üzerinde artış gösteren sıcaklıklar, kirlilik etkisi ile birlikte, doğal olarak denizlerde fiziko-kimyasal yapı, mikrobiyal, planktonik ve üst yapılı organizmalarla birlikte besin zincirinin üst kısmını oluşturan balık çeşitliliğini yani Karadeniz’in ekolojik yapısını da değiştirmekte, bozmaktadır. Halkımızın anladığı boyutuyla, iklim değişimi ve kirlilik , aşırı avcılıkla birlikte besin olarak tüketilen balık türleri ve stokları üzerinde olumsuz etki eden bir faktör olarak devreye giriyor. Çünkü denizin biyokimyasal yapısı yada fiziksel yapısındaki değişimler su içerisinde yaşayan canlı organizmaların ortamdaki varlığını, bolluğunu, üreme ve gelişim periyodunu ve de sürdürülebilirliğini etkileyen en önemli faktörlerdir. Çünkü canlı önce bulunduğu habitatın karakterine göre orada bulunmaya karar verir sonra diğer canlılarla etkileşime geçerek bolluğu ya da varlığını sürdürür. Dolayısıyla biz örneğin hamsinin ya da diğer balıkların Karadeniz’deki avcılığını ya da bolluğunu araştırırken öncelikle Karadeniz’in fiziksel koşulları yani su sıcaklığı, akıntı sistemleri, tuzluluk ve diğer parametrelerin değişimini atmosferik etkileşimini veya zamana bağlı değişimlerini irdelemek ve anlamak durumundayız.”

Karadeniz de sürdürülebilir yaşam ve sürdürülebilir balıkçılık iklim değişimi etkilerini en aza indirmek ancak ve ancak; sorunu iyi anlama, bilimsel çalışmalara ve ortak akla dayalı değerlendirme, risk yönetim sistemine geçerek yönetmekle mümkün olduğunu belirten Erüz, “Değişmeyen tek kural dünyanın, ikliminin değiştiğidir. Karadeniz’de iklim risklerini bilmek ve yönetmek, afetleri önler. Riskleri öngörüp, düzenleyici ve önleyici tedbirleri almamak afete davetiye çıkarmaktır” dedi.

Yorumlar (0)
19
açık
Namaz Vakti 18 Mayıs 2022
İmsak 03:06
Güneş 04:54
Öğle 12:23
İkindi 16:19
Akşam 19:41
Yatsı 21:22
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 37 70
3. Konyaspor 37 67
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 37 58
7. Antalyaspor 37 58
8. Karagümrük 37 57
9. Adana Demirspor 37 52
10. Sivasspor 37 51
11. Galatasaray 37 51
12. Kasımpaşa 37 50
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 37 47
15. Giresunspor 37 45
16. Gaziantep FK 37 43
17. Rizespor 37 36
18. Altay 37 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 37 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 35 67
2. Ümraniye 35 67
3. Bandırmaspor 35 61
4. İstanbulspor 35 59
5. Erzurumspor 35 58
6. Eyüpspor 35 54
7. Manisa Futbol Kulübü 36 49
8. Tuzlaspor 35 49
9. Samsunspor 35 48
10. Gençlerbirliği 35 48
11. Keçiörengücü 35 48
12. Boluspor 35 47
13. Denizlispor 35 46
14. Altınordu 35 45
15. Adanaspor 35 45
16. Bursaspor 35 41
17. Kocaelispor 35 41
18. Menemen Belediyespor 35 38
19. Balıkesirspor 35 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 36 70
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 36 48
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 36 45
14. Aston Villa 36 44
15. Southampton 37 40
16. Everton 36 36
17. Leeds United 37 35
18. Burnley 36 34
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 37 85
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 37 64
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Osasuna 37 47
10. Celta Vigo 37 46
11. Valencia 37 45
12. Rayo Vallecano 37 42
13. Espanyol 37 41
14. Getafe 37 39
15. Elche 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 37 32
20. Deportivo Alaves 37 31