Lozan 98 yaşında

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Trabzon Şubesi Başkanı Metin Serdar, Lozan Antlaşması'nın 98. yıldönümünde bir yazı yayınladı.

Lozan 98 yaşında

Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) Trabzon Şubesi Başkanı Metin Serdar, Lozan Antlaşması'nın 98. yıldönümünde bir yazı yayınladı.

Lozan, kazanılmış ulusal kurtuluş savaşının sonunda bağımsız Türkiye'nin dünyaya ilanıdır.

Lozan Antlaşması, 29 Ekim 1923’te resmi olarak kurulacak olan Türkiye Cumhuriyeti devletinin ulusal egemenliğinin ve bağımsızlığının dünyanın güçlü devletleri tarafından kabul edildiği kurucu bir hukuksal metindir.

Lozan Antlaşması, Avrupa Devletleri’nin 1815 Viyana Kongresi’nde, Osmanlı Devleti’ni “hasta adam” olarak ilan edip, mirasını paylaşma kararını alması ile başlayan sürecin sonunda vatanı için direnen, kurtuluş savaşını başlatan ve kazanan Türk Ulusu lehine hükümler içeren bir antlaşmadır.

Lozan Görüşmeleri sırasında, ilk oturumda İsmet Paşa’nın oturması için konulan sandalyenin diğerlerinden alçak olmasına itiraz etmesi ve bunu geçiştirmeye çalışan İngiltere Dış İşleri Bakanı Lord Curzon’a “Eşit şartlarda görüşeceğiz, eşit yükseklikte oturacağız” demesi bütün sürecin bir özetidir.

İsmet Paşa’nın, ülkesini temsil etmenin sorumluluğuyla, ülkesinin itibarının zedeleneceğini, egemenliğinin tehdit edilebileceğini düşünüp, titiz davranması, önemsiz bile olsa her noktayı tartışması, arkadaşlarına danışması büyük bir diplomatik başarı elde edilmesini sağlamıştır.

İsmet Paşa, Ankara’ya danışmak için sık sık zaman istemesi, cevaplarını ertelemesi, ağırbaşlılığı, dürüstlüğü, içtenliği ile tarihe saygınlık kazanmış bir Türk devlet adamı olarak tarihe geçmiştir.

İsmet Paşa, özgüven ve kararlılık içinde ve dünyanın tüm mazlum uluslarının temsilcisi gibi hareket etmiştir. Lord Curzon, hazırlanan metnin imzalanmasında ısrar edip, giderim diye tehdit edince, İsmet Paşa hiç duraksamadan “uğurlar olsun!” diyebilmiştir. Bunu fark eden gazetecilerin ne oldu sorusuna da “Esaret altına girmeyi kabul etmedik!” yanıtını vermiştir.

Sonuçta, 20 Kasım 1922 tarihinde başlayan ve verilen aralarla uzayan Lozan görüşmeleri 24 Temmuz 1923 günü sonuçlandı ve ilk imza İsmet Paşa tarafından ve Atatürk’ün verdiği altın bir dolma kalemle atıldı.

ABD gözlemcisi, “İsmet Paşa Lozan’da büyük bir diplomatik zafer kazanmıştır. Belki bu tarihte kazanılmış en büyük diplomatik zaferdir” diye tarihe not düşmüştür.

Atatürk, İsmet Paşa’yı, “Ülkeye bir sürü yararlı hizmetlerden ibaret olan ömrünüzü bu kez de tarihi bir başarıyla taçlandırdınız” sözlerinin yer aldığı bir telgrafla kutlamıştır.

Lozan Barış Antlaşması sonuçları bakımından, tam bağımsız bir Türk Devleti’nin kurulduğunu dünya devletleri nezdinde tescil etmiştir. 

Bugün bize bağımsızlığımızı, özgürlüğümüzü armağan eden Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü’ye minnettarız. Atatürk devrim ve ilkelerinin yılmaz ve yorulmaz savunucularıyız. 

YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER