Orta Doğu’da 40 gündür süren çatışmaların ardından ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes sağlandı. ABD İran ateşkes süreci kapsamında tarafların üzerinde uzlaştığı şartlar ve 10 maddelik teklifin detayları netleşmeye başladı.
ATEŞKES SON ANDA SAĞLANDI
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği sürenin dolmasına kısa süre kala ateşkes kararı açıklandı. Anlaşmanın, Pakistan arabuluculuğunda gerçekleştiği bildirildi.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı güvenli şekilde açmayı kabul etmesi karşılığında saldırıların iki hafta boyunca durdurulacağını açıkladı. Bu gelişme, küresel piyasalarda ve diplomasi çevrelerinde dikkatle takip edildi.
HÜRMÜZ BOĞAZI ŞARTI ÖNE ÇIKTI
Ateşkesin en kritik maddelerinden biri Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması oldu. Küresel enerji geçişinin merkezinde yer alan bu boğazın açık tutulması, anlaşmanın temel şartı olarak öne çıktı.
İran tarafı, geçişlerin kendi silahlı kuvvetleriyle koordinasyon içinde ve belirli teknik kurallar çerçevesinde gerçekleşeceğini duyurdu.
10 MADDELİK PLAN DETAYLANDI
İran’ın ABD’ye sunduğu 10 maddelik teklif, müzakerelerin temelini oluşturuyor. Bu maddeler arasında öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
ABD’nin saldırmazlık garantisi vermesi
İran’a uygulanan yaptırımların kaldırılması
ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi
Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin kabul edilmesi
İran’a yönelik zararların tazmin edilmesi
Uluslararası yaptırım kararlarının sona erdirilmesi
ABD İran ateşkes süreci açısından bu maddelerin büyük kısmının müzakere edilebilir olduğu ifade edildi.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ ETKİLİ OLDU
Ateşkesin sağlanmasında Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın yürüttüğü diplomatik temasların önemli rol oynadığı belirtildi. Ayrıca Çin’in İran üzerindeki etkisinin de sürece katkı sağladığı ifade edildi.
Bu çok taraflı diplomasi süreci, tarafların masaya oturmasını kolaylaştırdı.
MÜZAKERELER 10 NİSAN’DA BAŞLIYOR
Taraflar, ateşkesin ardından yeni tur görüşmeler için hazırlıklarını sürdürüyor. Müzakerelerin 10 Nisan’da İslamabad’da başlaması bekleniyor.
ABD heyetine Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in liderlik edeceği, görüşmelerde nihai anlaşmanın şekilleneceği belirtiliyor.
SÜREÇ HALA HASSAS
Her ne kadar ateşkes sağlanmış olsa da taraflar arasındaki görüş ayrılıklarının tamamen ortadan kalkmadığı ifade ediliyor. Bu nedenle sürecin kırılganlığını koruduğu ve gelişmelere açık olduğu değerlendiriliyor.
ABD İran ateşkes süreci, önümüzdeki günlerde yapılacak görüşmelerle birlikte kalıcı bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceğini gösterecek.
