Ankara’da yürütülen adli tasfiye çalışmaları sırasında, Cumhuriyetin ilk yıllarına ışık tutan son derece önemli bir belge gün yüzüne çıkarıldı. Ankara Adliyesi Adli Emanet Deposunda yapılan incelemelerde, 1926 yılına ait Emanet Memurluğu Eşya-yı Cürmiye Defteri tespit edildi. Bulunan defterin hem hukuki hem de tarihsel açıdan büyük önem taşıdığı belirtildi.
CUMHURİYETİN ERKEN DÖNEMİNE IŞIK TUTUYOR
Tasfiye işlemleri sırasında ortaya çıkan defterin, Cumhuriyetin ilk yıllarında yürütülen adli uygulamaları detaylı şekilde kayıt altına aldığı ifade ediliyor. Defterde yer alan kayıtların, o dönemde adli emanetlerde bulunan suç eşyalarının nasıl muhafaza edildiğini ve hangi işlemlerden geçtiğini gösterdiği belirtiliyor. Bu yönüyle defter, erken Cumhuriyet dönemine ait adalet sisteminin işleyişine dair önemli bir kurum hafızası niteliği taşıyor.
OSMANLI VE LATİN ALFABESİYLE YAZILMIŞ
Adalet Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, defterin hem Osmanlı alfabesi hem de Latin alfabesi kullanılarak yazıldığı bildirildi. Bu durum, defterin hazırlandığı dönemin geçiş sürecini yansıtması açısından ayrı bir önem taşıyor. Harf Devrimi öncesi ve sonrasındaki yazım tekniklerini aynı belgede barındıran defter, dil ve yazı tarihi açısından da dikkat çekici bir örnek olarak değerlendiriliyor.
TARİHİ ESER NİTELİĞİ TAŞIYOR
Defter, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından incelendi. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, belgenin tarihi eser niteliği taşıdığı tespit edildi. Bakanlık tarafından hazırlanan ön raporda, defterin tescile tabi olduğu ve yürürlükteki mevzuat kapsamında yurt dışına çıkarılamayacağı açıkça belirtildi. Bu tespit, defterin devlet güvencesi altında korunacağını ortaya koydu.
ASLINA UYGUN ŞEKİLDE RESTORE EDİLECEK
1926 yılına ait Emanet Memurluğu Eşya-yı Cürmiye Defteri’nin, kağıt restoratörleri tarafından aslına uygun şekilde restore edilmesi planlanıyor. Uzman ekipler tarafından yapılacak çalışmalarla defterin fiziksel yapısının güçlendirilmesi, sayfalarının korunması ve gelecek yıllara sağlıklı biçimde aktarılması amaçlanıyor. Restorasyon sürecinde belgenin özgün dokusuna zarar verilmemesi için titiz bir çalışma yürütüleceği ifade ediliyor.
KURUM HAFIZASI AÇISINDAN ÖNEMLİ
Defterin bulunması, yalnızca tarihsel değil kurumsal açıdan da büyük önem taşıyor. Adli emanet uygulamalarının geçmişte nasıl yürütüldüğünü belgeleyen bu kayıtlar, günümüz adalet sistemiyle karşılaştırma yapılabilmesine olanak tanıyor. Uzmanlar, bu tür belgelerin adalet tarihinin yazımı açısından vazgeçilmez kaynaklar arasında yer aldığını vurguluyor.
GELECEK NESİLLERE AKTARILACAK
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Adli Emanet Büro Müdürü Mehmet Semih Demir, defterin muhafaza altına alındığını ve gelecek nesillere aktarılması için gerekli çalışmaların başlatıldığını açıkladı. Demir, Adalet Bakanlığı ile birlikte Kültür ve Turizm Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarla koordineli şekilde hareket edildiğini belirtti. Defterin bir asırlık geçmişe sahip olduğuna dikkat çekilerek, bu mirasın korunmasının devlet açısından önemli bir sorumluluk olduğu ifade edildi.
ADALET TARİHİ İÇİN DEĞERLİ BİR BELGE
1926 yılına ait Emanet Memurluğu Eşya-yı Cürmiye Defteri, Cumhuriyetin ilk döneminde yürütülen adli işlemleri somut verilerle ortaya koyması bakımından büyük değer taşıyor. Yetkililer, bu tür belgelerin korunmasının yalnızca geçmişi anlamak için değil, aynı zamanda geleceğe sağlam bir kurumsal miras bırakmak için de hayati önem taşıdığını belirtiyor. Defterin restore edilmesinin ardından, araştırmacılar ve tarihçiler için önemli bir başvuru kaynağı olması bekleniyor.