BATI KUDÜS’TE KİTLESEL PROTESTO
Batı Kudüs’te binlerce Ultra-Ortodoks Yahudi (Haredi), İsrail ordusunda zorunlu askere alınmaya karşı geniş katılımlı bir gösteri düzenledi. Protestocular, Kudüs’ün Bar-Ilan Caddesi çevresinde toplanarak zorunlu askerlik uygulamasına karşı sloganlar attı.
Gösteri, İsrail’de uzun süredir tartışma konusu olan Haredilerin askerlikten muaf tutulması meselesini yeniden gündemin merkezine taşıdı.
HAHAM MOSHE TZEDEKA’DAN ÇAĞRI
Protestonun düzenlenmesinde, Sefarad çevrelerinde etkili bir din adamı olan Yeşiva Hahamı Moshe Tzedaka’nın çağrısının belirleyici olduğu belirtildi. Tzedaka, bir gün önce yayımladığı video mesajda, zorunlu askerliğe karşı düzenlenecek gösteriye katılmanın “büyük bir görev ve zorunluluk” olduğunu ifade etmişti.
Haham Tzedaka, protestonun hükümetin askerlik kararını geri çekmesine katkı sağlamasını umut ettiğini dile getirdi.
YÜKSEK MAHKEME KARARI GERGİNLİĞİ ARTIRDI
İsrail’de yaşanan gerilimin temelinde, İsrail Yüksek Mahkemesi’nin 25 Haziran 2024 tarihinde aldığı karar bulunuyor. Mahkeme, Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının olmadığını ve askerliğe uygun olanların orduya alınması gerektiğini hükme bağlamıştı.
Bu kararın ardından hükümet, askere alınmaya uygun yaklaşık 80 bin Haredi erkekten yaklaşık 24 binine askerlik celbi gönderdi. Kalan grup için ise 2025-2026 askerlik yılı kapsamında yeni emirlerin gönderileceği bildirildi.
SİYASİ KRİZ VE KOALİSYON TARTIŞMASI
Zorunlu askerlik konusu İsrail siyasetinde de ciddi bir krize yol açtı. Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi lideri Yitzhak Goldknopf, Yeşiva öğrencilerine yönelik yaptırımların kaldırılmasını savunurken, partiden Moshe Gafni bütçenin onaylanmaması tehdidinde bulundu. Benzer bir çıkış, Şas Partisi’nden de geldi.
İsrail basını, bütçenin mart ayında onaylanmaması durumunda erken seçim ihtimalinin gündeme geleceğine dikkat çekti. Bugün Binyamin Netanyahu liderliğinde yapılan kabine toplantısında da zorunlu askerlik yasası nedeniyle sert tartışmalar yaşandığı bildirildi.
HAREDİLER VE ASKERLİK TARTIŞMASI
İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik yapması gerekirken, Ultra-Ortodoks Yahudilerin askerlikten muaf tutulması yıllardır toplumda tartışma yaratıyor. Harediler, dini eğitimlerini sürdürmenin askerlikten daha öncelikli olduğunu savunuyor.
Batı Kudüs’te düzenlenen bu son protesto, Haredilerin zorunlu askerliğe karşı direncinin sürdüğünü ve konunun İsrail’de hem toplumsal hem de siyasi açıdan uzun süre gündemde kalacağını gösteriyor.
