ERGENLERİN RUH SAĞLIĞI ALARM VERİYOR
Bilim insanları, son 10 yılda ergenlerin hem uyku düzenlerinin ciddi şekilde bozulduğunu hem de ruh sağlığı sorunlarının arttığını ortaya koydu. ABD’de yapılan geniş kapsamlı araştırmalar, kendisini umutsuz hissettiğini belirten gençlerin oranının 2013 yılında yüzde 30 seviyesindeyken, 2023 itibarıyla yüzde 40’a yükseldiğini gösteriyor. Uzmanlar, bu artışta düzensiz uyku alışkanlıklarının önemli bir rol oynadığına dikkat çekiyor.
RUH SAĞLIĞI TANISI ALAN GENÇLERİN SAYISI ARTTI
ABD Sağlık Kaynakları ve Hizmetleri İdaresi’nin 2023 verilerine göre, ergenlerin beşte birinden fazlası en az bir ruh sağlığı sorunu veya davranış bozukluğu tanısı aldı. Bu tablo, gençler arasında depresyon ve kaygı bozukluklarının yaygınlaştığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar, özellikle uyku süresi ve uyku kalitesinin bu süreçte belirleyici faktörlerden biri olduğunu vurguluyor.
HAFTA SONU UZUN UYKU DEPRESYONU AZALTIYOR
Oregon Üniversitesi ve New York Eyalet Üniversitesi Upstate Tıp Fakültesi tarafından yürütülen araştırmada dikkat çekici bir sonuç elde edildi. 16-24 yaş aralığındaki gençlerin, hafta sonları hafta içine kıyasla daha uzun süre uyuması durumunda depresyon belirtileri geliştirme riskinin yüzde 41 oranında azaldığı tespit edildi. Araştırma, düzensiz uyku yaşayan gençler için telafi uykusunun önemli bir koruyucu etki sağladığını ortaya koydu.
GÜNDE 8-10 SAAT UYKU HER ZAMAN MÜMKÜN DEĞİL
Araştırmaya katılan uzmanlardan lisanslı psikolog Melynda Casement, ergenlerin ideal olarak haftanın her günü 8-10 saat uyuması gerektiğini ancak bunun pratikte çoğu genç için mümkün olmadığını belirtti. Özellikle erken okul saatleri nedeniyle hafta içi yeterli uyku alamayan gençlerin, hafta sonu bu açığı kapatmasının ruh sağlığı açısından fayda sağladığı ifade edildi.
VERİLER ULUSAL SAĞLIK ANKETİNDEN ALINDI
Araştırmacılar, ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri tarafından 2021-2023 yılları arasında yürütülen Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi verilerini kullandı. Bu verilerde ergenlerin hafta içi ve hafta sonu uyku saatleri ile depresif belirtiler yaşayıp yaşamadıkları detaylı şekilde analiz edildi. Hafta sonu alınan telafi uykusu ile ruh sağlığı arasındaki ilişki net biçimde ortaya kondu.
ERGENLER GECE KUŞU OLMAYA DAHA YATKIN
Uzmanlara göre ergenlik döneminde biyolojik saat değişiyor ve gençler daha geç saatlerde uyumaya eğilim gösteriyor. Bu durum, erken kalkılması gereken okul günlerinde uyku yetersizliğine yol açıyor. Araştırmacılar, bu yaş grubunun uyku düzensizliğinden orantısız şekilde etkilendiğini ve bunun ruh sağlığı üzerinde baskı oluşturduğunu belirtiyor.
AZ UYKU BEYİN FONKSİYONLARINI DA ETKİLİYOR
Daha önce yapılan araştırmalar, son 20 yılda gençlerin giderek daha az uyuduğunu ortaya koymuştu. 2025 yılında yayımlanan yeni bir çalışma ise az uykunun, karar verme ve bilgi işleme gibi kritik beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini gösterdi. Uzmanlar, bu durumun depresyon, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi rahatsızlıklarla bağlantılı olabileceğini vurguluyor.
UZMANLARDAN GENÇLER VE AİLELER İÇİN UYARI
Bilim insanları, her gece düzenli ve yeterli uyku almanın hâlâ en sağlıklı seçenek olduğunu ancak bunun mümkün olmadığı durumlarda hafta sonu telafi uykusunun önemli bir alternatif olabileceğini belirtiyor. Uzmanlara göre küçük değişiklikler bile gençlerin ruh sağlığını korumada büyük fark yaratabiliyor.
