Ev sahibinin kendisine ait olan daireye kiracının bilgisi ve izni dışında girmesi, hukuki açıdan ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Kira sözleşmesi devam ettiği sürece konutu fiilen kullanan kiracının yaşam alanı korunurken, mülk sahibinin yedek anahtar veya çilingir yardımıyla eve girmesi “konut dokunulmazlığının ihlali” kapsamında değerlendirilebiliyor.
İZİNSİZ GİRİŞ SUÇ OLUŞTURABİLİR
Türk Ceza Kanunu’nun 116’ncı maddesine göre bir kişinin konutuna veya konutun eklentilerine rızası dışında girmek ya da izinle girildikten sonra çıkmamak suç oluşturuyor.
Bu nedenle ev sahibinin “Daireye iyi bakılıyor mu?”, “Duvarlar zarar gördü mü?” veya “Evde değişiklik yapıldı mı?” gibi gerekçelerle kiracıdan habersiz şekilde konuta girmesi yasal kabul edilmiyor.
Söz konusu ihlalin temel şeklinde, kiracının şikâyeti üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebiliyor. Eylemin tehdit veya zor kullanılarak ya da gece saatlerinde gerçekleştirilmesi durumunda ise uygulanabilecek ceza 1 yıldan 3 yıla kadar çıkabiliyor.
YEDEK ANAHTAR İZİNSİZ KULLANILAMAZ
Ev sahibinin yedek anahtar bulundurması tek başına doğrudan suç oluşturmasa da bu anahtarı kiracının rızası olmadan kullanarak konuta girmesi hukuka aykırı sonuçlar doğurabiliyor.
Konutun mülkiyetinin ev sahibine ait olması, sözleşme devam ederken eve dilediği zaman girme yetkisi vermiyor. Bu dönemde konut dokunulmazlığı bakımından izin verme hakkı, evde fiilen yaşayan kiracıya ait bulunuyor.
Çilingir çağrılması, apartman görevlisinden anahtar alınması veya kapının açık olmasından yararlanılması da kiracının açık rızası bulunmadığı sürece durumu değiştirmiyor.
EVİ GÖSTERMEK İÇİN ÖNCEDEN HABER VERİLMELİ
Türk Borçlar Kanunu’na göre kiracı; bakım, satış veya sonraki kiralama için gerekli olduğu ölçüde ev sahibinin ya da onun belirlediği kişilerin konutu görmesine izin vermekle yükümlü.
Ancak bu yükümlülük, ev sahibinin habersiz şekilde eve girebileceği anlamına gelmiyor. Ev sahibinin ziyareti uygun bir süre önceden bildirmesi, kiracının çalışma saatlerini ve özel hayatını dikkate alması gerekiyor.
Tarafların gün ve saat konusunda anlaşamaması halinde ev sahibinin kendi kararıyla eve girmesi yerine hukuki yollara başvurması gerekiyor.
ACİL DURUMLARDA FARKLI DEĞERLENDİRME YAPILABİLİR
Yangın, yoğun su sızıntısı, gaz kaçağı veya çevredeki kişilerin güvenliğini tehdit eden benzer bir tehlikenin bulunması halinde olayın şartlarına göre farklı bir hukuki değerlendirme yapılabiliyor.
Bu tür durumlarda öncelikle itfaiye, polis, doğal gaz acil hattı veya ilgili teknik ekiplerden yardım alınması önem taşıyor. Acil bir durum bulunmadığı halde yalnızca kontrol amacıyla eve girilmesi ise izin şartını ortadan kaldırmıyor.
KİRACI DELİLLERLE ŞİKÂYETTE BULUNABİLİR
Kiracının ev sahibinin izinsiz şekilde konuta girdiğini belirlemesi halinde kamera görüntüleri, tanık anlatımları, mesaj kayıtları, çilingir bilgileri ve apartman giriş kayıtları delil olarak kullanılabiliyor.
Kiracı, elindeki delillerle birlikte Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk birimlerine başvurarak şikâyetçi olabiliyor. Her olayın şartları farklı olduğundan, somut durumun hukuki değerlendirmesi soruşturma ve yargılama sürecinde yapılıyor.