KISA SÜRELİ GÜNLÜK AKTİVİTELER SAĞLIĞI DESTEKLİYOR
Uzun ve düzenli egzersiz yapmak her zaman mümkün olmasa da bilim insanları, günlük yaşamın içine serpiştirilen kısa ama yoğun hareketlerin sağlığa ciddi katkılar sağladığını ortaya koyuyor. Merdivenleri koşarak çıkmak, hızlı yürümek, bahçe işlerini enerjik şekilde yapmak ya da çocuklarla kısa süreli ama hareketli oyunlar oynamak, daha uzun ve sağlıklı bir yaşam için önemli kazanımlar sunabiliyor.
VILPA KAVRAMI DİKKAT ÇEKİYOR
Son yıllarda egzersiz biliminde öne çıkan kavramlardan biri VILPA olarak adlandırılıyor. Açılımı “Şiddetli Aralıklı Yaşam Tarzı Fiziksel Aktivitesi” olan bu yaklaşım, günlük hayatın içinde yer alan kısa süreli ama yüksek yoğunluklu hareket patlamalarını ifade ediyor. Bu yöntem, spor salonuna gitmeden veya uzun süreli antrenmanlar yapmadan da vücudu harekete geçirmeyi amaçlıyor.
HIIT’İN GÜNLÜK HAYATA UYARLANMIŞ HALİ
University College London’da spor ve egzersiz tıbbı profesörü Mark Hamer, VILPA’yı yüksek yoğunluklu aralıklı antrenmanın günlük yaşama uyarlanmış hali olarak tanımlıyor. Hamer’e göre, bir veya iki dakika boyunca kalp atış hızını artıran bu tür aktiviteler, düzenli spor yapmayan kişilerde bile belirgin sağlık faydaları sağlayabiliyor.
ERKEN ÖLÜM RİSKİNİ AZALTIYOR
2022 yılında yapılan ve binlerce kişinin verisinin incelendiği bir araştırmada, günde sadece üç veya dört kez bir dakikalık VILPA hareketinin, hiç hareket etmeyen bireylere kıyasla erken ölüm riskini yüzde 40 oranında azalttığı belirlendi. Aynı çalışmada, kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinin de yaklaşık yüzde 49 oranında düştüğü ortaya kondu.
HAREKETSİZ YAŞAMIN RİSKLERİ
Uzmanlara göre günümüzde hareketsiz yaşam küresel ölçekte ciddi bir sorun haline gelmiş durumda. Dünya Sağlık Örgütü verileri, dünya genelinde yaklaşık 1,8 milyar yetişkinin yetersiz fiziksel aktivite nedeniyle sağlık riski altında olduğunu gösteriyor. Zaman kısıtı ve yaşam tarzı, insanların düzenli egzersiz yapmasının önündeki en büyük engeller arasında yer alıyor.
HERHANGİ BİR HAREKET HİÇ HAREKET ETMEMEKTEN İYİ
Davranışsal tıp uzmanları, fiziksel aktivite konusunda mükemmel hedefler koymak yerine küçük ama sürdürülebilir adımların önemine dikkat çekiyor. Kısa süreli yoğun hareketlerin, kan şekeri kontrolü, tansiyon ve kalp sağlığı üzerinde olumlu etkiler yarattığı belirtiliyor. Araştırmalar, günde birkaç dakikalık bu tür aktivitelerin bile kronik hastalık riskini azaltabildiğini gösteriyor.
GÜNLÜK HAYATTA UYGULANABİLİR ÖRNEKLER
Uzmanlara göre VILPA kapsamında değerlendirilebilecek aktiviteler oldukça basit. Asansör yerine merdiven kullanmak, alışveriş poşetlerini taşırken tempoyu artırmak, ev temizliğini daha enerjik yapmak ya da otobüse yetişmek için kısa süreli koşmak bu kapsama giriyor. Bu küçük değişiklikler, uzun vadede sağlığa büyük katkılar sunabiliyor.
DAHA ERİŞİLEBİLİR BİR SAĞLIK YAKLAŞIMI
Araştırmacılar, mikro hareket patlamalarının özellikle düzenli spor yapamayan kişiler için önemli bir başlangıç noktası olabileceğini vurguluyor. Amaç, toplumun büyük bir kesimini hareket etmeye teşvik etmek ve hareketsizliğin yol açtığı sağlık sorunlarını azaltmak. Bilim insanlarına göre, hiçbir şey yapmamaktansa az da olsa hareket etmek, sağlıklı bir yaşam için en doğru adım olarak öne çıkıyor.
