Yaşlanmanın yıllara yayılan yavaş bir süreç olduğu düşünülürken, Stanford Üniversitesi tarafından yapılan kapsamlı bir araştırma dikkat çeken sonuçları ortaya çıkardı. Bilim insanlarına göre insan vücudu, özellikle 44 ve 60 yaşlarında iki büyük biyolojik değişim dalgası yaşıyor.
Genetik uzmanı Michael Snyder liderliğinde yürütülen çalışmada, yaşlanmanın doğrusal ilerlemediği ve belirli yaşlarda ani kırılmalar yaşandığı belirlendi. Araştırmada, moleküler düzeyde meydana gelen değişimlerin insan sağlığı üzerinde önemli etkiler oluşturduğu ifade edildi.
ARAŞTIRMADA BİNLERCE VERİ İNCELENDİ
Bilim insanları, yaşları 25 ile 70 arasında değişen 108 yetişkini uzun yıllar boyunca takip etti. Katılımcılardan düzenli aralıklarla alınan örneklerde RNA, protein, lipid ve mikrobiyom dahil olmak üzere 135 binden fazla biyolojik özellik analiz edildi.
Elde edilen milyarlarca veri noktası, yaşlanmaya bağlı sağlık risklerinin kademeli değil, belirli yaş dönemlerinde ani şekilde arttığını ortaya koydu. Araştırmacılar, incelenen moleküllerin yaklaşık yüzde 81’inin 44 veya 60 yaş civarında belirgin değişimler gösterdiğini açıkladı.
44 YAŞINDA DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİM
Araştırmaya göre ilk büyük biyolojik kırılma ortalama 44 yaşında meydana geliyor. Bu dönemde özellikle yağ metabolizması, alkol ve kafein işleme süreçleri ile kas ve deri yapısında önemli değişimler yaşanıyor.
Uzmanlar başlangıçta bu durumun kadınlardaki menopoz süreciyle bağlantılı olabileceğini düşünse de erkeklerde de benzer değişimlerin görülmesi dikkat çekti. Bu durumun, her iki cinsiyeti etkileyen ortak biyolojik mekanizmalarla ilgili olabileceği değerlendiriliyor.
60 YAŞINDA İKİNCİ DALGA BAŞLIYOR
Araştırmada ikinci büyük yaşlanma dalgasının ise yaklaşık 60 yaşında ortaya çıktığı belirtildi. Bu dönemde bağışıklık sistemi, böbrek fonksiyonları ve karbonhidrat metabolizmasında önemli değişimler yaşandığı kaydedildi.
Bilim insanları, Alzheimer ve kalp-damar rahatsızlıkları gibi yaşa bağlı sağlık sorunlarının bu yaşlardan sonra daha hızlı artış göstermesinin dikkat çekici olduğunu ifade etti.
UZMANLARDAN SAĞLIKLI YAŞAM VURGUSU
Araştırmacılar, düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme ve yaşam alışkanlıklarının bu biyolojik değişimlerin etkilerini azaltabileceğini belirtiyor. Özellikle orta yaş döneminden itibaren yaşam tarzına dikkat edilmesinin büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.