İran’da para birimi riyalin hızla değer kaybetmesiyle başlayan protestolar altıncı gününe girerken, kriz uluslararası bir boyut kazandı. Ekonomik sıkıntıların tetiklediği sokak gösterileri sürerken, Amerika Birleşik Devletleri’nden gelen sert açıklamalara İran yönetiminden çok daha sert yanıt geldi. Tahran, olası bir dış müdahale durumunda bölgedeki ABD üslerinin meşru hedef olacağını duyurdu.
İRAN’DA PROTESTOLAR ALTINCI GÜNÜNDE
İran’da 28 Aralık’ta başlayan protestolar, riyalin hızlı değer kaybı ve artan hayat pahalılığı nedeniyle ülke geneline yayıldı. Başkent Tahran başta olmak üzere birçok kentte halk sokaklara çıktı. Ekonomik krizin derinleştiğine dair endişeler artarken, Merkez Bankası Başkanı Muhammed Reza Farzin’in istifa ettiği yönündeki iddialar da belirsizliği artırdı.
İŞ YERLERİ KEPENK KAPATTI
Protestoların etkisiyle başkentte yüzlerce iş yeri kepenk indirdi. Göstericiler, fiyat artışları ve alım gücündeki ciddi düşüşe karşı acil önlem çağrısı yaptı. Bazı grupların hükümet ve dini yönetimi hedef alan sloganlar attığı, kent merkezlerinde zaman zaman güvenlik güçleriyle çatışmalar yaşandığı bildirildi.
CAN KAYIPLARI VE GÖZALTILAR
İran basını ve insan hakları örgütlerine yansıyan bilgilere göre, ülkenin farklı kentlerinde çıkan olaylarda toplam 6 kişi hayatını kaybetti. Lordegan, Azna ve Kouhdasht kentlerinde ölümler yaşanırken, çok sayıda kişi de gözaltına alındı. Güvenlik güçleri ile protestocular arasında yaşanan çatışmalarda yaralananlar olduğu bildirildi.
TRUMP’TAN MÜDAHALE MESAJI
ABD Başkanı Donald Trump, protestolara ilişkin yaptığı açıklamada dikkat çeken ifadeler kullandı. Trump, İran yönetiminin protestoculara yönelik sert müdahalesi halinde ABD’nin devreye girebileceğini belirterek “Harekete geçmeye hazırız” mesajı verdi. Bu açıklama, Tahran’da büyük tepkiyle karşılandı.
İRAN’DAN ABD’YE ÇOK SERT YANIT
Trump’ın sözlerine İran cephesinden art arda açıklamalar geldi. İran Dini Lideri’nin danışmanları ve üst düzey yetkililer, protestoların ülkenin iç meselesi olduğunu vurgulayarak ABD’nin olası müdahalesinin tüm bölgeyi istikrarsızlaştıracağını savundu.
“ABD ÜSLERİ MEŞRU HEDEFTİR” ÇIKIŞI
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Trump’ın açıklamalarına doğrudan yanıt verdi. Kalibaf, ABD’nin herhangi bir askeri ya da siyasi müdahalesi durumunda bölgedeki Amerikan üslerinin İran açısından meşru hedef olacağını söyledi. Bu çıkış, Orta Doğu’da tansiyonun daha da yükselebileceği yorumlarına yol açtı.
BÖLGESEL GERİLİM ENDİŞESİ
Uzmanlar, İran’daki ekonomik temelli protestoların uluslararası restleşmeye dönüşmesinin bölge güvenliği açısından ciddi riskler barındırdığı görüşünde. Özellikle ABD ile İran arasında zaten hassas olan dengelerin, bu tür açıklamalarla daha da kırılgan hale geldiği değerlendiriliyor.
İran’daki protestoların nasıl bir seyir izleyeceği ve ABD-İran hattındaki sert söylemlerin fiili adımlara dönüşüp dönüşmeyeceği, önümüzdeki günlerde bölge gündeminin en kritik başlıklarından biri olmaya devam edecek.
