Kazakistan’da 70 yılı aşkın süredir doğal yaşamda bulunmayan kaplanların yeniden ülkeye kazandırılması amacıyla tarihi bir adım atıldı. “Ümit” adı verilen dişi Amur kaplanı, Almatı bölgesindeki İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi’nde doğal yaşam alanına bırakıldı.
Doğaya salınmadan önce kapsamlı sağlık ve davranış kontrollerinden geçirilen Ümit’e GPS/GSM uydu takip tasması takıldı. Kaplanın hareketleri, uzmanlar tarafından uydu sistemleri ve fotokapanlar aracılığıyla günün 24 saati takip edilecek.
ÜMİT DOĞAL YAŞAM ALANINA BIRAKILDI
İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi’nde düzenlenen törenle doğaya bırakılan Ümit, Kazakistan’da 70 yılı aşkın aranın ardından tarihi yaşam alanına dönen ilk kaplan oldu.
Törene Kazakistan Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanı Yerlan Nısanbayev, Rusya Adalet Bakanı ve Amur Kaplanı Merkezi Denetleme Kurulu Başkanı Konstantin Çuyçenko, bilim insanları, doğa koruma kuruluşlarının temsilcileri ve projede görev alan uzmanlar katıldı.
Bakan Nısanbayev, kaplanların yeniden Kazakistan bozkırlarına dönmesinin uzun yıllardır yürütülen uluslararası çalışmaların sonucu olduğunu belirtti.
Nısanbayev, “Kaplanların Kazakistan’dan yok olmasının üzerinden 70 yılı aşkın süre geçtikten sonra ilk kaplan yeniden tarihi yaşam alanına bırakıldı. Bu, devletimizin, Rus meslektaşlarımızın, bilim insanlarının ve uluslararası ortaklarımızın yıllardır yürüttüğü çalışmaların sonucudur. Önümüzde kaplanların izlenmesi ve sürdürülebilir bir popülasyon oluşturulması için büyük bir çalışma var.” dedi.
UYDU TAKİP TASMASIYLA İZLENECEK
Ümit, doğal yaşam alanına bırakılmadan önce veteriner hekimler ve uzmanlar tarafından ayrıntılı kontrollerden geçirildi. Kaplanın sağlık durumu, avlanma yeteneği, davranışları ve insanlara karşı verdiği tepkiler incelendi.
Yapılan değerlendirmelerin ardından Ümit’in tek başına doğada yaşamaya hazır olduğuna karar verildi. Dişi kaplana hareketlerinin anlık olarak izlenebilmesi amacıyla GPS/GSM uydu takip tasması takıldı.
Uzmanlar, Ümit’in doğaya uyum sürecini uydu sistemleri, fotokapanlar ve diğer modern takip yöntemleriyle 24 saat boyunca izleyecek. Elde edilen veriler, bölgede sürdürülebilir bir kaplan nüfusu oluşturulması çalışmalarında kullanılacak.
DİĞER KAPLANLAR ADAPTASYON SÜRECİNDE
Ümit, Mayıs 2026’da Rusya’nın desteğiyle Kazakistan’a getirilen dört Amur kaplanından biri olarak biliniyor. Ülkeye iki yetişkin ve iki yavru kaplan getirildi.
Diğer erkek kaplan ile iki yavru, İle-Balhaş Devlet Doğa Rezervi’nde oluşturulan özel adaptasyon alanlarında uzman gözetiminde tutuluyor. Kaplanların gelişimleri, sağlık durumları ve doğal davranışları düzenli olarak takip ediliyor.
Veteriner ve davranış testlerinin tamamlanmasının ardından diğer kaplanların da doğal yaşam alanına bırakılıp bırakılmayacağına karar verilecek.
BÖLGE TURAN KAPLANLARINA EV SAHİPLİĞİ YAPIYORDU
Ümit’in salındığı İle Nehri Vadisi ile Güney Balhaş bölgesi, geçmişte Turan kaplanlarının doğal yaşam alanları arasında yer alıyordu. Tugay ormanları ve zengin av hayvanı varlığı, bölgeyi Orta Asya’nın en büyük yırtıcıları için uygun bir yaşam alanı haline getiriyordu.
Ancak doğal alanların zarar görmesi, yabani hayvan sayısının azalması ve kaçak avcılık nedeniyle Turan kaplanlarının Kazakistan’daki varlığı 20. yüzyılın ortalarında sona erdi.
Bilim insanlarının yaptığı genetik araştırmalarda Turan kaplanı ile Amur kaplanının birbirine oldukça yakın olduğu belirlendi. Bu nedenle Amur kaplanları, Orta Asya’daki tarihi yaşam alanlarında yeni ve sürdürülebilir bir kaplan popülasyonu oluşturulması için en uygun tür olarak değerlendiriliyor.