Türkiye otomotiv pazarında satışlardaki gerileme sürerken, sektörün yıl sonu beklentileri de aşağı yönlü revize edilmeye başladı. Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci, yıl başında 1,3-1,4 milyon adet seviyesinde değerlendirilen pazarın, mevcut koşulların devam etmesi halinde yıl sonunda 1,2 milyon adet seviyesine kadar gerileyebileceğini belirtti.
Temmuz ayında otomotiv pazarı yaklaşık yüzde 25 daralarak 80 bin 786 adet seviyesine geriledi. Ağustos ayının ilk bölümündeki görünümün de zayıf seyrettiğini belirten Özpeynirci, ay sonunda satışların 75-80 bin adet bandında kalabileceğini öngörüyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLARDA ÖTV SINIRI KRİTİK
Otomotiv sektöründe gündemin önemli başlıklarından biri elektrikli otomobillerdeki ÖTV matrah yapısı oldu. Motor gücü 160 kW’ı aşmayan elektrikli otomobillerde 1 milyon 650 bin TL matrah sınırının aşılması, ÖTV oranının yüzde 25’ten yüzde 55’e yükselmesine neden olabiliyor.
Bu durum nihai satış fiyatı yaklaşık 2,48 milyon TL seviyesinde bulunan modeller üzerinde ciddi fiyat baskısı oluşturuyor. Togg T10X V2, Tesla Model Y, Volvo EX30 ve Hyundai Ioniq 6 gibi birçok elektrikli modelin fiyatı kritik seviyeye yakın bulunuyor.
Özellikle küçük fiyat artışları, aracın bir üst vergi dilimine geçmesi nedeniyle tüketiciye çok daha yüksek bir fiyat farkı olarak yansıyabiliyor. Son dönemde bazı markaların modellerini düşük ÖTV diliminde tutabilmek için fiyat politikalarını bu sınıra göre belirlediği görülüyor.
KREDİ KOŞULLARI SATIŞLARI ZORLUYOR
Pazardaki daralmanın diğer önemli nedenlerinden biri de araç finansmanına erişimde yaşanan güçlükler olarak gösteriliyor. Taşıt kredilerindeki kredi-değer oranları ve vade sınırlamaları, özellikle yüksek fiyatlı otomobillerde tüketicilerin daha yüksek peşinatla karşı karşıya kalmasına neden oluyor.
Özpeynirci’ye göre nakit birikimi bulunmayan tüketicilerin sıfır otomobile ulaşabilmesi giderek zorlaşırken, kredi tarafında yapılabilecek güncellemeler pazarın geleceği açısından önem taşıyor.
Tasarruf finansman şirketlerine yönelik yeni düzenlemelerin de otomobil finansmanında yakından takip edildiği belirtiliyor. 1 Ekim'den itibaren uygulanacak yeni sınırlamalar kapsamında aynı şirket üzerinden yapılabilecek taşıt finansmanı sözleşmelerine yönelik yeni kurallar devreye girecek.
OTOMOTİV PAZARINDA 1,2 MİLYON BEKLENTİSİ
Mevcut satış temposunun devam etmesi halinde Türkiye otomotiv pazarının yıl sonunda yaklaşık 1,2 milyon adet seviyesinde kapanabileceği değerlendiriliyor. Bu rakam, yılın başındaki 1,3-1,4 milyon adetlik beklentilerin altında kalıyor.
Sektörde özellikle ÖTV matrahlarının güncellenmesi ve tüketicinin finansmana erişimini kolaylaştıracak yeni modellerin geliştirilmesi gerektiği görüşü öne çıkıyor.
HURDA TEŞVİKİ VE YERLİ ÜRETİM ÖNERİSİ
Özpeynirci, otomotiv sektörünü desteklemek amacıyla hurda teşviki ve yerli üretime yönelik finansman modellerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Türkiye’de gerçekleştirilen yeni otomotiv yatırımlarının korunması ve üretimin sürdürülebilir hale getirilmesi açısından yerli üretim araçların finansmanında tüketiciyi destekleyecek modellerin geliştirilmesinin önem taşıdığı belirtiliyor.
ÖTV matrahları ve kredi koşullarında atılacak adımların, 2026 yılının kalan bölümünde otomotiv pazarının seyrini belirleyen en önemli başlıklar arasında olması bekleniyor.