Bir muhabir, Romanya vatandaşlığı alma sürecinde "süre" konusunun neden farklı algılandığını araştırdı: resmi adımlar, dış aşamalar ve başvuru sahibinin yapması gereken hazırlıklar. Ardından Rompaso hukukçusuna şu soruyu yöneltti: Şikayetlerin çoğu nereden kaynaklanıyor ve sürecin daha sakin ve anlaşılır ilerlemesi için en baştan hangi noktaların netleştirilmesi gerekiyor?
Hızlandırılmış program kapsamında Romanya vatandaşlığı alma süreleri, Türk vatandaşları arasında en çok tartışılan konulardan biridir. Mesele sadece repatriasyon ve naturalizasyon arasındaki temel fark değildir. Yorumlarda prosedürün ne kadar "hızlandırılmış" sayıldığı ve göç sürecinin ne kadar sürdüğü sıkça sorulmaktadır. Repatriasyon hakkındaki şikayetlerin gösterdiği üzere, süreler değişkenlik göstermekte ve bunun nedenleri herkes tarafından tam olarak anlaşılamamaktadır. Editör ekibimiz, Romanya vatandaşlığı alımı için gerçek sürelerle ilgili soruları inceledi ve yanlış anlaşılmaların neden en çok bu noktada yoğunlaştığını analiz etti.
Romanya vatandaşlığının kazanılması, 21/1991 sayılı "Vatandaşlık Kanunu" ile düzenlenmektedir:
Kendi iradeleri dışında Romanya vatandaşlığını kaybetmiş olan kişiler ve bunların üçüncü kuşağa kadar olan soyları, mevcut vatandaşlıklarını koruyarak statülerini geri kazanabilirler. Bu kapsamda ikamet, hem Romanya'da hem de yurt dışında sürdürülebilir.
Akrabaları (ebeveynleri, büyükanne/büyükbabaları, büyük büyükanne/büyük büyükbabaları) 1940 yılından önce Romanya topraklarında doğmuş veya yaşamış olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, soy bağı (repatriasyon) yoluyla Romanya vatandaşlığı alabilirler.
Türklerin çoğu hızlandırılmış prosedüre katılabilmektedir. Bu durum, Dobruca bölgesinde (bölgenin büyük şehirleri: Köstence, Tulça, Mecidiye, Mangalya) önemli sayıda Türk ve Tatar nüfusunun yaşadığı tarihi olaylardan kaynaklanmaktadır. 1878–1940 yılları arasındaki dönemde, birçok kişi bu bölgelerden Anadolu'ya göç etmiştir. Bu kişilerin soyundan gelenler günümüzde repatriasyon hakkına sahiptir.
Romanya vatandaşlığı alma süreciyle ilgili doğru ve doğrulanmış bilgiler sunmak amacıyla Rompaso göçmenlik şirketine başvurduk. Şirket bünyesindeki hukukçular, çalışma sürecinde hangi görevleri yerine getirdiklerini ve insanların beklentilerinin neden her zaman gerçeklerle örtüşmediğini anlattılar.
Mülakat Öncesi Yapılan İnceleme: Beklentilerin Bittiği ve Sürecin Başladığı Yer
Repatriasyon, naturalizasyon süreci 8 yıl sürerken, pasaportun sadece 2 yıl gibi bir sürede alınmasına imkan tanıdığı için "hızlandırılmış prosedür" olarak adlandırılmaktadır. Bununla birlikte, vatandaşlık onayı sürelerine ilişkin yorum ve şikayetlerde, birçok farklı faktöre bağlı olarak değişken süreler zikredilmektedir.
Arşivlerden verilerin toplanması ve talep edilmesi, dosyanın sunulması ve işlenmesi göç sürecinin ayrılmaz aşamalarıdır. Sürecin toplam süresini bu aşamalar belirler. İşlem hızı; kısmen başvuru sahibinin belgeleri hazırlama sürecine, kısmen de Komisyon’un başvuruyu inceleyerek onay aşamasına geçmesine bağlıdır.
Yorumlar ve şikayetler, "süre" konusunun farklı algılandığını göstermektedir. Sürecin "uzadığına" dair görüşler çoğu durumda hatalıdır. Bunun nedeni, birçok kişinin hazırlık aşamalarında harcanan zamanı hesaba katmaması ve ANC'ye başvuru yapılması ile kararın çıkması arasında geçen süreyi "gecikme" olarak adlandırmasıdır.
Durumu netleştirmek adına, Romanya vatandaşlığı alma sürelerine ilişkin bir soru listesi hazırladık ve bu soruların yanıtlarını Rompaso hukukçularından aldık.
Söyleşi: Türk Vatandaşları İçin Romanya Vatandaşlığı Alma Süreleri Hakkında Rompaso’dan Yanıtlar
Romanya vatandaşlığı alma süreci genellikle ne kadar sürer? Süreç neden uzayabilir?
Kanunen belirlenen resmi Romanya vatandaşlığı alma süresi 2 yıldır. Ancak dosyanın eksik olması; belgelerin tercümesi, tasdiki veya yasallaştırılması sırasında yapılan hatalar nedeniyle süreçte "gecikmeler" yaşanabilir. Bu durum en çok bireysel başvurularda görülmektedir. Sonuç olarak dosyaların incelenmesi uzamakta ve Komisyon tarafından ek bilgi/belge talebinde bulunulmaktadır. Süreçle ilgili olumsuz yorum ve şikayetlerin temel kaynağı budur.
Rompaso'nun göçmenlik alanındaki deneyimi, müşterilerin başvuru sürecinde zorluklarla karşılaşmasını önlemektedir; bu sayede süreçte "gecikmeler" yaşanmamakta ve başvuru sahipleri vatandaşlıklarını yasal olarak belirlenen süreler içerisinde almaktadırlar.
Şu an hangi aşamada olduğumu nasıl anlayabilirim?
Romanya Ulusal Vatandaşlık Makamı (ANC) Komisyonu üyelerinin başvuruları inceleme süresine bakacak olursak, bu süre 12 ile 18 ay arasında değişmektedir. Dosyalar geliş sırasına göre işleme alınır. 1 Eylül 2024 tarihine kadar vatandaşlık kararları posta yoluyla tebliğ ediliyordu. Ancak mektupların ulaşması aylar sürebildiği için karar listeleri Adalet Bakanlığı'nın internet sitesi üzerinden takip ediliyordu.
Zorunlu biyometrik verilerin (dijital yüz fotoğrafı ve iki parmak izi) alınmaya başlanmasıyla birlikte, dosyaların işlenme süreci kolaylaşmış ve belgelerin inceleme süresi kısalmıştır.
Belgelerin başarıyla sunulmasının ardından, davanın seyri ANC'nin resmi web sitesi (cetatenie.just.ro) üzerinden takip edilebilen bir kayıt numarası (Dosar) atanır. Planlanan inceleme tarihi "Termen" bölümünde belirtilirken, ANC dosya durumunun kontrolü ise "Stadiu Dosar" bölümünden yapılmaktadır. Başvurunun onaylanması durumunda aday, Romanya vatandaşlık yemin törenine davet edilir.
Ek bilgi talebi bildirimi, başvuru sahibinin başvuru formunda belirttiği e-posta adresine gönderilir. Eksik olan belgeler ise [email protected] e-posta adresine iletilir.
Kendi eylemlerim sürecin uzunluğunu etkiler mi?
Başvuru sahibinin bireysel durumu ve attığı adımlar, sürecin uzunluğunu doğrudan etkilemektedir. Süreç; kişinin becerilerine, deneyimine, prosedüre olan hakimiyetine ve Romanya kökenini kanıtlayan belgelerin mevcudiyetine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Gerekli belgesel temeller mevcutsa ve dosya doğru bir şekilde hazırlanmışsa, işlemlerin tamamlanma süresi önemli ölçüde kısalmaktadır.
Ancak uygulamada görüldüğü üzere, çoğu kişi gerekli belgelere sahip değildir; bu nedenle arşivlere bizzat başvuru yapmak veya göçmenlik uzmanlarından yardım almak durumunda kalmaktadırlar.
İletişim nasıl kurulmalı: Hangi kanal üzerinden ve ne sıklıkla?
ANC temsilcileri, yalnızca ek belge talebi veya vatandaşlık kararı (ordin) gibi konularda başvuruda bulunan kişiyle doğrudan ve noktasal bir iletişim kurarlar. Başvuru sahipleri, memurlarla sürekli bir yazışma yapmayı veya dosya durumuna dair rutin güncellemeler almayı beklememelidir. Mevcut iletişim yöntemleri şunlardır: Başvuru dilekçesinde belirtilen adrese iadeli taahhütlü mektup gönderilmesi veya yine dilekçede beyan edilen e-posta adresi üzerinden bilgilendirme yapılması. E-postanın gönderilememesi veya onaylanmaması durumunda, bu durum ANC'nin internet sitesindeki sistem yetkilendirmesi sırasında ekrana yansımaktadır.
Başvuru dilekçesinde güncel iletişim bilgilerinin (adres, e-posta) yer aldığından emin olmak, ayrıca hem e-posta kutusunu hem de ANC web sitesindeki bildirimler bölümünü periyodik olarak kontrol etmek büyük önem taşır. Dosyada belirtilen adrese gönderilen mektubu görmemiş olsanız dahi, hukuki açıdan ANC’nin iletişim yükümlülüklerini yerine getirdiği kabul edilir. Hiçbir aşamayı kaçırmamak adına başvuru sahipleri, vatandaşlık kararının takibini genellikle Rompaso’nun göçmenlik avukatlarına devretmektedir.
"Güncelleme" ne anlama geliyor ve ne zaman haber beklemeliyim?
Dosya sunulduktan ve kayıt numarası (Dosar) alındıktan sonra, başvuru sahibinin verileri Adalet Bakanlığı’nın resmi internet sitesindeki veri tabanına kaydedilir. Bu kayıtlar geliş sırasına göre sisteme işlenir. Ulusal Vatandaşlık Makamı (ANC) web sitesindeki bilgiler ise genellikle 2 ile 3 ayda bir güncellenmektedir.
Romanya vatandaşlığı alma sürecine başlamadan önce Rompaso müşterileri genellikle sürelerle ilgili neleri merak ediyor?
Ücretsiz danışmanlıkta Rompaso avukatları, yasayla düzenlenen resmi Romanya vatandaşlığı alma sürelerini açıklarlar. Her durum bireysel olarak incelenir. Müşterileri yönlendirmek adına, destekleyici belgelerin mevcudiyeti de tarafımızca netleştirilir.
Ancak, dosya hazırlık sürecini toplam işlem süresine dahil etmemek gerekir; zira bu aşamada başvuru henüz inceleme safhasında değildir. Belgelerin toplanması, tercümeler, apostil ve tasdik işlemleri hazırlık aşamasına aittir. Ayrıca, başvuru randevusu ve yemin töreni için beklenen sıralar da unutulmamalıdır. Kendi imkanlarıyla belge toplamaya çalışanların şikayetleri ise kafa karışıklığına yol açmaktadır; çünkü onlarda hazırlık süresi, resmi işlem süresine denk gelmektedir.
Rompaso müşterileri, yorumlarında sık sık karara çıkma sürelerinin farklılık gösterdiğini belirtmektedir. Bazı durumlarda sürecin, ANC çalışanlarının yoğun iş yükü nedeniyle uzayabileceği ve bunun olumsuz bir durum olarak algılanmaması gerektiği konusunda önceden uyarıda bulunuyoruz. Romanya vatandaşlığı alma sürelerine ilişkin istatistikler, ANC'nin resmi internet sitesinde ("Stadiu Dosar" bölümünde) görülebilir.
Romanya Vatandaşlığı Alma Sürecinde Sürelerle İlgili Üç Tipik Durum ve Gerginliği Ne Azaltır?
Romanya vatandaşlığı alma süreci bazen resmi süreleri aşan gecikmelerle karşı karşıya kalabilmektedir. Bu durum, hem Rompaso avukatları hem de geri dönüş yapanların (repatriantların) şikayetleri ile doğrulanmaktadır. Aşağıda, Romanya pasaportu alma sürelerine ilişkin beklentiler ve gerçeklerin anlatıldığı üç tipik durum yer almaktadır:
"ANC'den herhangi bir bildirim gelmedi — bu ne anlama geliyor?”
İnsanlar, kendi beklentilerinden daha uzun süren her şeyi "gecikme" olarak algılamaya alışkındır. Dilekçelerini sunduktan sonra ANC'nin sitesinde verilerini hemen göremeyenler, dosyalarında bir sorun olduğunu, kaybolduğunu veya rafa kaldırıldığını düşünmeye başlarlar. ANC'den bir bildirim gelmediğinde ise sürecin askıya alındığı (duraklatıldığı) sonucuna varırlar.
Uygulamada dilekçeler kronolojik sıraya göre incelenir ve ANC çalışanları arasında paylaştırılır. Bildirimler ancak dosya hakkında somut bir karar alındığında gönderilir; bu bir ek belge talebi, karara çıkma veya vatandaşlık reddi olabilir. Bekleme süreci, her şeyin durduğu anlamına gelmez.
"Bir tarih bekliyordum ama başka bir sonuçla karşılaştım”
Romanya vatandaşlığı ile ilgili şikayetlerin en yaygın konusu, sürecin beyan edilen 2 yıl yerine 2,5–3 yıla kadar uzamasıdır. Bunun nedeni, başvuru sahiplerinin göç sürecinin yalnızca karara çıkma beklemekten ibaret olmadığını; aynı zamanda arşivlerden belgelerin temini ve yasallaştırma dahil olmak üzere belge toplama aşamalarını da kapsadığını anlamamalarıdır.
Romanya vatandaşlığı alma sürecindeki iki yıllık süre, ANC temsilcileri tarafından dosyanın incelenmesini kapsar; ancak belgelerin hazırlanmasını, tercümeleri, apostil işlemlerini ve Komisyon önünde yemin edilmesini içermez. Ayrıca, sürecin yavaşlamasına neden olan yoğun bürokratik iş yükü de unutulmamalıdır.
Rompaso avukatlarının tavsiyeleri: İşlem sürelerini mümkün olduğunca kısaltmak için tüm belgelerin doğru şekilde hazırlanmasına özen gösterin, başvuru ve yemin töreni için en yakın uygun tarihi seçin ve ANC'nin internet sitesinden dosya durumunuzu düzenli olarak takip edin.
"Göçmenlik avukatlarına başvurdum – işlemler ne kadar sürer?”
Romanya vatandaşlığı hakkındaki yorumlara bakılırsa, uzman desteği işlem süresini kısaltmaya yardımcı olmaktadır. Bununla birlikte, Romanya pasaportu alma konusunda farklı süreler de ifade edilmektedir.
Rompaso avukatlarına göre; arşiv verilerinin temini, apostil, tercümeler ve tasdik işlemleri dahil olmak üzere dosya hazırlığı yaklaşık 2 ay sürmektedir. İç belgelerin düzenlenmesi de aynı süreyi kapsamaktadır. Yemin töreni için bekleme süresi ise 3-4 ayı bulabilmektedir. Buna dayanarak, tüm sürecin yaklaşık 2,5 yıl sürdüğü söylenebilir.
Editoryal Son Notlar
Türk vatandaşları, AB'de hızlı ve kolay bir şekilde yasallaşmak için Romanya'ya geri dönüş (repatriasyon) imkanından yararlanabilirler. Burada, dosya hazırlık kalitesine önem vermek büyük bir titizlik gerektirir. Avrupa Birliği ülkesi vatandaşlığını alma hızı ve nihai sonuç, doğrudan bu hazırlık sürecine bağlıdır.
