Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yürütülen yapay zeka destekli denetimler, sahte sigorta ve hatır sigortası yoluyla sağlanan haksız emeklilikleri mercek altına aldı. Son dönemde hız kazanan kontroller kapsamında yüz binlerce kişinin emeklilik işlemi iptal edilirken, usulsüzlük tespit edilen durumlarda ödenen maaşların faiziyle geri alındığı bildirildi.
650 BİN EMEKLİLİK İPTAL EDİLDİ
Son 5 yıllık incelemelerde, fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterildiği belirlenen yaklaşık 650 bin kişinin emeklilik işlemi iptal edildi. SGK’nın geliştirdiği yeni nesil algoritmalar sayesinde sahte iş yerleri, tabela şirketleri ve gerçeğe aykırı sigorta bildirimleri kısa sürede tespit edilebiliyor.
Yetkililer, özellikle prim gün sayısını tamamlamak amacıyla yapılan hatır sigortası uygulamalarının sistem tarafından riskli işlem olarak değerlendirildiğini belirtiyor. Bu kapsamda yapılan denetimlerin artarak devam edeceği ifade ediliyor.
E DEVLET HİZMET DÖKÜMÜNDEKİ KODLAR NE ANLAMA GELİYOR
Denetimler sırasında e-Devlet hizmet dökümünde yer alan bazı harf kodları dikkat çekiyor. Uzmanlara göre bu kodlar inceleme sürecine dair önemli ipuçları veriyor.
K kodu, iş yerinin kontrollü olduğunu ve inceleme sürecinde bulunduğunu gösteriyor.
Ş kodu, sigorta bildirimine ilişkin ciddi usulsüzlük şüphesi bulunduğunu ifade ediyor.
S kodu ise işlemin sahte olduğunun kesinleştiğini ortaya koyuyor.
Özellikle S kodu bulunan kayıtlar için primler sistemden siliniyor ve emeklilik işlemi iptal ediliyor. Bu durum hem sigortalı hem de işveren açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
MAAŞLAR FAİZİYLE GERİ TALEP EDİLİYOR
Hileli işlem tespit edilmesi halinde yalnızca emeklilik iptali uygulanmıyor. SGK, bugüne kadar ödenmiş emekli maaşlarını ve karşılanan sağlık giderlerini yasal faiziyle birlikte geri talep ediyor. Sürecin ödeme emri, haciz işlemleri ve adli soruşturmaya kadar uzanabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, resmî belgede usulsüz işlem yapılmasının ciddi hukuki yaptırımlara yol açabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle sahte sigorta girişimlerinin kısa vadeli kazanç sağlasa bile uzun vadede ağır mali ve hukuki sonuçlar doğurduğu vurgulanıyor.
VATANDAŞLARA YASAL YOL UYARISI
Uzmanlar, fiilen çalışılmayan bir iş yerinde sigortalı görünmenin hem çalışan hem de işveren için risk oluşturduğunu belirtiyor. Emeklilik planlamasında isteğe bağlı sigorta gibi yasal seçeneklerin tercih edilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Vatandaşlara e-Devlet hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmeleri ve şüpheli bir kodla karşılaşmaları halinde gecikmeden SGK’ya başvurmaları tavsiye ediliyor.
SGK sahte sigorta denetimlerinin önümüzdeki süreçte daha da yaygınlaşması beklenirken, kurumun yapay zeka destekli analiz sistemiyle usulsüz işlemleri anlık olarak tespit edebildiği belirtiliyor. Bu gelişme, sosyal güvenlik sisteminde şeffaflık ve sürdürülebilirlik açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
