Karadeniz’de tarımsal üretimde dikkat çeken bir değişim yaşanıyor. Trabzon’da bazı üreticiler fındık bahçelerinin ekonomik olarak sürdürülebilirliğini sorgularken, Samsun’un Çarşamba Ovası’nda sebzecilik yapan çiftçiler fındığa yöneliyor.
İki bölgedeki ters yönlü değişimin temelinde ise artan maliyetler, ürün fiyatlarındaki belirsizlik ve çiftçinin gelir beklentisi bulunuyor.
TRABZONLU ÜRETİCİNİN MALİYET YÜKÜ ARTTI
Trabzon’da özellikle eğimli arazilerde yapılan fındık üretiminde işçilik önemli gider kalemlerinden biri haline geldi.
Hasat döneminde günlük yevmiyelerin 2 bin 500 ila 3 bin liraya ulaşması, üretim maliyetini önemli ölçüde artırıyor.
Yaşlı fındık bahçeleri, parçalanmış tarım arazileri, bakım giderleri ve zararlılarla mücadele de üreticinin karşı karşıya kaldığı diğer sorunlar arasında yer alıyor.
BAHÇELERİNİ SÖKMEYİ DÜŞÜNENLER VAR
Trabzon Milletvekili Yavuz Aydın, TBMM’de yaptığı konuşmada bazı fındık üreticilerinin kendisine ulaşarak üretimi bırakmayı düşündüklerini söylediğini aktardı.
Üreticilerin özellikle maliyet ile satış geliri arasındaki dengenin bozulmasından şikayetçi olduğu belirtiliyor.
Bu durum, Türkiye’nin önemli fındık üretim merkezlerinden Trabzon’da gelecekte üretimin nasıl şekilleneceği sorusunu da gündeme taşıyor.
ÇARŞAMBA OVASI’NDA TAM TERSİ YAŞANIYOR
Trabzon’da fındıktan uzaklaşma tartışılırken Samsun’un Çarşamba Ovası’nda çiftçiler sebze bahçelerini fındık alanlarına dönüştürüyor.
Bir dönem domates, biber, salatalık, patlıcan ve şeker pancarı üretiminin yoğun olduğu ovada son yıllarda fındık ve kavak yetiştiriciliğinin arttığı belirtiliyor.
Üretici Cevdet Özkan, geçmişte ailece sebzecilik yaptıklarını ancak tarımsal şartların değişmesiyle üreticilerin farklı ürünlere yöneldiğini ifade etti.
SERALARIN YERİNE FINDIK BAHÇELERİ
Çarşamba Ziraat Odası Başkanı Muammer Aydemir’e göre bölgedeki dönüşümün en önemli nedenlerinden biri sebze fiyatlarındaki belirsizlik.
Yüksek fide ve üretim maliyetleri nedeniyle çiftçilerin aynı üründen her yıl istikrarlı gelir elde edemediğini belirten Aydemir, bu nedenle fındığın bazı üreticiler tarafından daha cazip görüldüğünü ifade etti.
Gelirlerin düşmesi nedeniyle seralarını sökerek arazilerine fındık diken üreticilerin bulunduğu da belirtiliyor.
TARIMDA KAZANÇ DENGESİ BELİRLEYİCİ
Trabzon ve Çarşamba’daki farklı tablo, çiftçinin ürün tercihini yalnızca satış fiyatının belirlemediğini gösteriyor.
İşçilik giderleri, üretim maliyeti, arazinin yapısı, hastalık ve zararlılar, fiyat istikrarı ve beklenen kazanç, hangi ürünün yetiştirileceği konusunda öne çıkan faktörler arasında yer alıyor.
