Trabzon’da yaklaşık 35 yıldır baba mesleği olan kuzine soba üretimini sürdüren Cemil Kitapçı, mesleğin giderek yok olma noktasına geldiğini söyledi. Bir dönem kentte onlarca sobacının faaliyet gösterdiğini belirten Kitapçı, bugün bu sayının 5-6’ya kadar düştüğünü ifade etti.
57 yaşındaki usta, yeni neslin kuzine soba üretimine ilgi göstermediğini ve çırak bulmanın neredeyse imkânsız hale geldiğini belirtti. Kitapçı, mevcut ustaların da zamanla dükkanlarını kapattığını söyleyerek 10-15 yıl sonra Trabzon’da bu işi yapacak usta kalmayabileceği uyarısında bulundu.
KUZİNE SOBALARIN EN PARLAK DÖNEMİ
Cemil Kitapçı, kuzine sobaların en yoğun kullanıldığı dönemin 1960 ve 1970’li yıllar olduğunu söyledi. O yıllarda hemen her evde kuzine soba bulunduğunu belirten Kitapçı, özellikle yemek pişirme ve ısınma amacıyla bu ürünlerin yoğun talep gördüğünü ifade etti.
Teknolojinin gelişmesi, doğalgaz kullanımının yaygınlaşması ve farklı ısınma sistemlerinin tercih edilmesiyle birlikte kuzine sobalara olan ilginin büyük ölçüde azaldığını aktardı.
TRABZON'DA SOBA USTASI SAYISI AZALDI
Kitapçı, geçmişte Trabzon’da yaklaşık 25-30 sobacının bulunduğunu, bugün ise bu sayının 5-6’ya kadar gerilediğini söyledi.
Kalan ustaların da yaşlanması ve yeni eleman yetişmemesi nedeniyle mesleğin geleceğinin risk altında olduğunu belirten Kitapçı, kuzine soba yapımının tamamen el emeğine dayandığını vurguladı.
Bir ustanın düzenli çalışması halinde haftada en fazla iki soba üretebildiğini ifade eden Kitapçı, üretimin sabır, deneyim ve el becerisi gerektirdiğini söyledi.
YENİ NESİL MESLEĞE İLGİ GÖSTERMİYOR
Kuzine soba üretimini babasından öğrendiğini belirten Cemil Kitapçı, 1990 yılından bu yana mesleğini sürdürdüğünü söyledi.
Ancak arkadan gelen yeni bir neslin bulunmadığını ifade eden Kitapçı, gençlerin daha kolay ve farklı iş alanlarına yöneldiğini belirtti. Mesleğin öğrenilmesinin uzun zaman aldığını dile getiren usta, çırak yetişmemesinin en büyük sorunlardan biri olduğunu kaydetti.
KUZİNE SOBA NOSTALJİK ÜRÜNE DÖNÜŞTÜ
Kitapçı, kuzine sobaların günümüzde daha çok kırsal bölgelerde, köylerde ve yaylalarda tercih edildiğini söyledi. Şehir merkezlerinde kullanımın büyük ölçüde azaldığını belirten usta, sobanın artık nostaljik ve antika bir ürün haline geldiğini ifade etti.
Kuzine sobada pişen yemeğin tadının farklı olduğunu belirten Kitapçı, bu özelliğin hâlâ belirli bir müşteri kitlesi tarafından tercih edildiğini söyledi. El yapımı sobaların fabrikasyon ürünlere göre daha dayanıklı olduğunu da sözlerine ekledi.
KÖYLERDE KULLANILMAYA DEVAM EDİYOR
Vatandaşlardan Adem Koç ise kuzine sobaları özellikle köylerde kullandıklarını söyledi. Karadeniz’in nemli ve rutubetli iklimi nedeniyle sobaların daha hızlı yıprandığını belirten Koç, kalın malzemeden üretilen kuzine sobaların bu nedenle avantaj sağladığını ifade etti.
Koç, yemek ve ekmek pişirmek için de kuzine sobayı tercih ettiklerini belirterek özellikle Ramazan ayında güveç yapımında kullandıklarını söyledi. Günümüzde bu sobaların daha çok yaylalarda ve kırsal kesimlerde kullanılmaya devam ettiği belirtildi.
