VAKFIKEBİR KARA KİLİDİ TESCİL SÜRECİ BAŞLADI
Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde dijital kilit sistemleri ve yüksek güvenlikli mekanizmalar yaygınlaşsa da Trabzon’un Vakfıkebir ilçesinde yaklaşık 120 yıldır üretilen kara kilit geleneği varlığını korumaya devam ediyor. Genellikle ev, samanlık, serendi ve merek kapılarında kullanılan Vakfıkebir kara kilidi, sağlam yapısı ve el işçiliğine dayalı üretim tekniğiyle dikkat çekiyor. İlçe belediyesi, bu kültürel mirasın korunması amacıyla Türk Patent ve Marka Kurumu’na coğrafi işaret tescil başvurusunda bulundu.
EL İŞÇİLİĞİ VE BENZERSİZ ANAHTAR SİSTEMİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Vakfıkebir kara kilidinin en önemli özelliklerinden biri, tamamen el işçiliğiyle üretilmesi ve her kilide özel tek anahtar hazırlanması. 16 ila 18 santimetre uzunluğunda üretilen anahtarlar, kilidin diş yapısına göre özel olarak şekillendiriliyor. Bu nedenle başka bir anahtarın kilidi açması neredeyse imkansız hale geliyor. Çelik mekanizması ve büyük anahtar yapısıyla kara kilitler, usta çilingirlerin dahi açmakta zorlandığı sistemler arasında yer alıyor.
KARA KİLİT GELENEĞİ TEK USTAYLA YAŞATILIYOR
Vakfıkebir’de kara kilit üretim geleneği günümüzde yalnızca kilit ustası Necati Sinan tarafından sürdürülüyor. Dedesi ve babasından öğrendiği yöntemlerle üretime devam eden Sinan, kara kilitlerin yaklaşık 10 aşamadan geçen bir süreçle hazırlandığını belirtiyor. Saatte yalnızca bir adet üretilebilen kilitler, Trabzon başta olmak üzere çevre illere de gönderiliyor. Son bir yıl içerisinde binin üzerinde kara kilit üretilmesi, bu geleneksel ürüne olan ilginin sürdüğünü ortaya koyuyor.
VAKFIKEBİR’İN ÜÇÜNCÜ COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNÜ OLABİLİR
Vakfıkebir Belediye Başkanı Fuat Koçal, kara kilidin ilçenin simgesel el sanatları arasında yer aldığını belirterek, coğrafi işaret tescilinin büyük önem taşıdığını ifade etti. Daha önce Vakfıkebir ekmeği ve Vakfıkebir külek peynirinin coğrafi işaret aldığını hatırlatan Koçal, kara kilidin de bu listeye eklenmesini hedeflediklerini söyledi. Tescil süreci tamamlandığında kara kilit, Vakfıkebir’in üçüncü coğrafi işaretli ürünü olacak.
ASIRLIK MİRAS GELECEK NESİLLERE AKTARILACAK
Vakfıkebir kara kilidi, sadece bir güvenlik aracı olmanın ötesinde Karadeniz’in geleneksel demircilik kültürünün önemli bir parçası olarak görülüyor. Seri üretimi bulunmayan ve usta çırak ilişkisiyle günümüze ulaşan bu el sanatı, coğrafi işaretle yasal koruma altına alınarak gelecek nesillere aktarılacak. Yetkililer, tescil sürecinin tamamlanmasıyla birlikte kara kilidin hem kültürel hem de ekonomik değerinin daha da artmasını bekliyor.
