Trump’tan İsrail’e Uyarı: Batı Şeria’yı İlhak Etme
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail’in Meclis’te kabul ettiği Batı Şeria’nın ilhakına yönelik karara sert tepki gösterdi. TIME Dergisi’ne verdiği röportajda konuşan Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun savaş sürecinde agresif adımlar atabileceğini ancak kendisinin bunu durdurduğunu belirtti. Trump, “Netanyahu savaşmaya devam edebilirdi ve savaş yıllarca sürebilirdi ama ben onu durdurdum. İsrail Batı Şeria’yı ilhak etmeyecek. Yaparsa ABD desteğini kaybeder. Arap ülkelerine söz verdim.” ifadelerini kullandı.
İsrail’e “Destek Kesilir” Uyarısı
Trump’ın bu açıklaması, Washington’ın uzun yıllardır İsrail’e verdiği koşulsuz desteğin sorgulanmasına neden oldu. Trump, röportajda açıkça, İsrail’in Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşimleri ilhak etmesi durumunda ABD’nin diplomatik ve askeri desteğini sonlandıracağını belirtti.
Eski başkan, İsrail’in son dönemde Katar’a yönelik saldırı girişimini de eleştirdi. “İsrail büyük bir hata yaptı. Bölgesel barışın sağlanması için çatışmaların değil, diplomasinin yolu seçilmelidir.” dedi. Trump’ın sözleri, hem İsrail iç siyasetinde hem de Arap dünyasında geniş yankı uyandırdı.
“Mervan Bargusi İçin Karar Vereceğim”
Röportajda Filistin konusuna da değinen Trump, yıllardır İsrail hapishanesinde bulunan Filistinli lider Mervan Bargusi hakkında da dikkat çeken açıklamalarda bulundu. “Filistin’in geleceğinin anahtarı Mervan Bargusi’nin elinde olabilir. Onun Filistinlileri yönetmesi konusunda bir karar vereceğim.” diyen Trump, ayrıca Gazze’yi ziyaret etme planı olduğunu açıkladı.
Bu açıklama, özellikle Filistin kamuoyunda “Trump yeniden barış sürecine mi dönüyor?” sorusunu gündeme getirdi.
İsrail Meclisi’nde Tartışmalı Oylama
İsrail Meclisi, geçtiğimiz günlerde işgal altındaki Batı Şeria’da bulunan yasa dışı Yahudi yerleşimlerinin ilhakını öngören yasa tasarısını ön oylamada kabul etti. Yapılan oylamada 25 milletvekili “evet”, 24 milletvekili ise “hayır” oyu kullandı.
Bu tasarı, yürürlüğe girmesi halinde Filistin topraklarının önemli bir kısmının İsrail tarafından resmi olarak ilhak edilmesinin önünü açıyor. Uluslararası hukuk açısından bu adımın “yasa dışı” olduğu ve Birleşmiş Milletler kararlarına aykırı olduğu belirtiliyor.
Türkiye’den Sert Tepki
İsrail Meclisi’nin aldığı karara Türkiye’den de sert tepkiler geldi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, kararın bölgesel barışa açık bir tehdit oluşturduğunu söyledi. Yılmaz, “İsrail Meclisi'nin Batı Şeria topraklarını ilhak etmeye dönük kararı, hukuksuz ve yok hükmündedir. Bu yaklaşım, Gazze’de sağlanan kırılgan ateşkese yönelik bir sabotajdır.” dedi.
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise yaptığı açıklamada, “Bu saldırganlık, soykırımcı barbarlığın ateşkes sürecine dönük bir sabotajıdır. Batı Şeria Filistinlilerin öz vatan toprağıdır. İsrail’in bu barbar kararını tümüyle reddediyoruz.” ifadelerini kullandı.
Uluslararası Tepkiler Artıyor
ABD Başkanı Trump’ın sözlerinin ardından Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler’den de uyarılar geldi. AB yetkilileri, İsrail’in attığı adımların “iki devletli çözüm” sürecini zora soktuğunu belirterek tarafları uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmeye çağırdı.
Birleşmiş Milletler Sözcüsü Stephane Dujarric ise, “Batı Şeria ve Gazze, uluslararası toplumun tanıdığı Filistin topraklarıdır. İsrail’in bu topraklarda egemenlik ilan etmesi kabul edilemez.” açıklamasını yaptı.
Trump’ın Orta Doğu Politikası Yeniden Gündemde
Trump’ın açıklamaları, 2020’de imzalanan Abraham Anlaşmaları sonrasında oluşan diplomatik dengelerin yeniden sarsılabileceğini gösteriyor. Eski başkan, görev süresi boyunca İsrail ile Arap ülkeleri arasında normalleşme anlaşmalarına öncülük etmişti. Ancak bu açıklama, Trump’ın Arap ülkelerine verdiği taahhütleri sürdürmekte kararlı olduğunu ortaya koydu.
Siyasi analistlere göre Trump, bu çıkışıyla hem Orta Doğu’daki dengeleri yeniden şekillendirmeyi hem de ABD iç politikasında barış yanlısı bir profil çizmeyi hedefliyor. Özellikle 2024 seçimlerinden sonra yeniden aktif hale gelen Trump, bu tür açıklamalarla uluslararası arenada etkisini sürdürmeye çalışıyor.
Filistin’de Umut, İsrail’de Tepki
Trump’ın sözleri Filistin tarafında temkinli bir iyimserlikle karşılandı. Filistin Kurtuluş Örgütü temsilcileri, “Trump’ın açıklamaları önemli ama uygulanabilirliği önemli. ABD, gerçekten ilhakı durdurmak istiyorsa yaptırım gücünü kullanmalı.” dedi.
İsrail’de ise bazı hükümet yanlısı isimler Trump’ın açıklamalarına tepki gösterdi. Likud Partisi üyeleri, “İsrail kendi topraklarında karar alır. ABD’nin tehditleri egemenliğimizi etkilemez.” şeklinde açıklamalar yaptı.
Sonuç: Orta Doğu’da Yeni Gerilim Dalgası
ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’e yönelik sert uyarısı, Orta Doğu’da yeni bir diplomatik fırtınanın habercisi olarak değerlendiriliyor. İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak planı uluslararası arenada geniş tepki toplarken, Trump’ın çıkışı bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirebilir.
Uzmanlar, önümüzdeki günlerde hem Tel Aviv’den hem de Washington’dan gelecek açıklamaların, Orta Doğu barış sürecinin geleceğini belirleyeceğini söylüyor.