Türkiye’de Starlink İçin Siber Güvenlik ve Veri Egemenliği Değerlendirmeleri

Türkiye’deki denizcilik ve açık deniz endüstrileri için Starlink’in hızı kesin bir şekilde oyunu değiştirir. Çünkü Starlink daha önce mümkün olmayan bir bağlantı seviyesi sunar ve bu durum gemi işletmecilerinin bakım, seyir ve mürettebat refahı için veri akışını kolayca sağlamasını mümkün kılar. Ancak bu yüksek hızlı veri akışı, verilerin nereye gittiği, kimin kontrol ettiği ve Türkiye’nin katı dijital egemenlik yasalarıyla uyum sağlayıp sağlamadığı konusunda Türk şirketleri için ciddi sorular doğurur.

Bu siber güvenlik ve veri kuralları hakkında bilgi sahibi olmak son derece önemlidir. Her Türk şirketi için uyum sağlama konusu yalnızca cezalardan kaçınmak anlamına gelmez. Bu süreç ulusal güvenlik ve hassas ticari bilgilerin korunması ile ilgilidir.

Mevcut Düzenlemelerin Kritik Kısıtı

Türk ticari gemileri için Starlink Türkiye’nin ilk kuralını bilmek en önemli noktadır. Hizmet Türkiye sınırları içinde henüz tamamen yetkilendirilmemiştir.

Coğrafi Sınırlandırma Kuralı: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile devam eden lisanslandırma süreci nedeniyle Starlink zorunlu coğrafi sınırlandırma uygular. Denizcilik için Starlink tam işlevselliği yalnızca gemi uluslararası sulara girdiğinde sağlar.

Pratik Sınır: Bu durum, Türkiye’ye yaklaşan bir gemi ulusal yetki sınırını (12 deniz mili limiti) geçtiği anda Starlink sinyalinin otomatik olarak kapanması anlamına gelir. Bu düzenleyici kısıtlama, işletmecileri limanlara yakın ve kıyı hattı boyunca bağlantıyı sürdürebilmek için hibrit bir çözüm kullanmaya zorlar.

Türkiye’nin Dijital Güvenlik Yasaları

Türkiye dijital alanını ve kritik altyapılarını korumayı hedefleyen güçlü bir yasal çerçeveye sahiptir. Bu alanı düzenleyen ana mevzuat sadece eski Elektronik Haberleşme Kanunu değildir. Aynı zamanda kamu kurumlarını, kritik altyapı sağlayıcılarını ve siber uzayda faaliyet gösteren özel şirketleri kapsayan geniş yetkilere sahip yeni 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu’dur.

Yeni Yasanın Temel Noktaları:

• Siber güvenlik açık şekilde ulusal güvenlik önceliği olarak ele alınır.

• Şirketler proaktif güvenlik önlemleri uygulamak ve siber tehditleri hızla bildirmek zorundadır

• Yeni Siber Güvenlik Başkanlığı gibi yetkili kurumlar sistemleri denetleme gücüne sahiptir. Şirketler cihazlarının, sistemlerinin ve verilerinin talep edildiğinde denetime açık olmasını sağlamakla yükümlüdür.

• Yasa ağır idari para cezaları ve talep edilen bilgileri vermeme veya gerekli yetkilendirme olmadan faaliyet gösterme gibi ciddi ihlaller için hapis cezaları dahil olmak üzere ciddi yaptırımlar uygular.

Yabancı uydu sistemleri kullanan Türk gemileri için temel zorluk, veri trafiğinin özellikle Türk sularına yakın ya da bu sularda faaliyet gösterirken bu katı standartlara uygun olmasını sağlamaktır.

Veri Egemenliği: Uydu Yönlendirme Zorluğu

Veri egemenliği temel olarak verinin nerede depolandığı veya işlendiğine bağlı olarak uygulanan yasal çerçeveyi ifade eder. Türkiye için bu durum çoğunlukla belirli hassas verilerin ülke sınırları içindeki sunucularda tutulmasını veya belirli kontroller altında yönetilmesini gerektiren veri yerelleştirme anlamına gelir.

Coğrafi Sınırlandırma Neden Var?

Coğrafi sınırlandırma egemenlik kuralının fiziksel yansımasıdır. Starlink bağlantısı uluslararası sularda aktifken veri, LEO uydu ağı ve ilgili yer istasyonları üzerinden Türkiye dışına taşınır. 12 mil sınırı içinde zorunlu kapanma, gemi düzenlenen sularda bulunduğunda uyumlu ve yerel olarak lisanslanmış iletişim sistemlerinin kullanılması gerektiğini güvence altına alır.

Bu durumun sonucu nettir. Gemi Türk kıyılarına yakın faaliyet gösterdiği anda yabancı ve uyumsuz bir uydu sistemi iletişimin kaynağı olamaz.

Hibrit Bağlantı Modelinde Siber Güvenliği Sağlamak

Gemi uyumluluk ve operasyonu sürdürebilmek için hibrit bir bağlantı çözümüne güvenmek zorunda olduğundan, yani Starlink (uluslararası) ile lisanslı bir yedek bağlantı (yerel) arasında geçiş yaptığından, siber güvenlik yapısı daha karmaşık hale gelir.

1. Ağ Segmentasyonu Vazgeçilmezdir

Ticari bir geminin ağı iki bölgeye ayrılmalıdır.

• OT (Operasyonel Teknoloji): Motor yönetimi, seyir ve VMS/BAGİS gibi kritik sistemler.

• IT (Bilgi Teknolojileri): Mürettebat interneti, e posta ve genel internet kullanımı.

Buradaki siber güvenlik ilkesi nettir. Yüksek riskli IT trafiği kritik OT verileriyle asla karışmamalıdır. Mürettebat ağı üzerindeki bir güvenlik açığı motor kontrol sistemine yayılmamalıdır.

2. Geçitte Yönetilen Siber Güvenlik

Türk gemileri için temel güvenlik unsuru Starlink anteni değildir. Çoklu bağlantıları yöneten akıllı yönlendiricidir. Bu yönlendirici sıkı erişim kontrolleri uygular ve yalnızca yetkili kullanıcıların ve uygulamaların belirli bağlantı hattını kullanmasını sağlar.

Starlink Maritime Portfolio tam hızda çalışsa bile yönlendirici operasyonel veri aktarımını ve güvenlik güncellemelerini tüm trafiğin önüne koyar.

Ayrıca şirketler tüm filolarının güvenlik durumunu kara merkezli bir ofisten uzaktan izleyip yönetebilmelidir. Bu uzaktan yönetim kapasitesi, kurumsal ve sürekli güvenlik çalışması gerektiren yeni Türk Siber Güvenlik Kanunu ile uyum için hayati öneme sahiptir.

Hibrit çözümler konusunda uzman ve Starlink’in yetkili satıcıları olan IEC Telecom gibi sağlayıcılar, gelişmiş Saldırı Önleme Sistemlerini doğrudan akıllı geçide entegre edebilir. Bu durum geminin Starlink, GEO uydu veya 4G kullanmasından bağımsız şekilde koruma sağlar.

Siber Güvenlik Uyumunda Proaktif Yaklaşım

Bir Türk denizcilik şirketi için order starlink kararı yönetilen, güvenli ve uyumlu bir bağlantı geleceğine bağlılık anlamına gelir. Yapılması gerekenler çok nettir.

1. Hızı Değil Entegrasyonu Önceliklendirin: Sadece anten satın almayın. Uyumlu hibrit geçiş çözümü sağlayan yönetilen hizmete yatırım yapın.

2. Veri Akışını Anlayın: Geminin uluslararası sularda çalıştığı sırada operasyonel verilerin nereden geçtiğini ve güvenliğinin nasıl sağlandığını IT ortağınızın net şekilde gösterebilmesini sağlayın.

3. Yerel Uzmanlık: Yeni Türk Siber Güvenlik Yasası ve BTK’nın telekomünikasyon gerekliliklerini anlayan hizmet sağlayıcılarla çalışın.

Sadece hız uğruna katı veri egemenliği ve siber güvenlik kurallarını göz ardı etmek ciddi bir risktir. Önce uyumluluğu planlayıp sağlam bir yönetilen hibrit çözüm uygulayarak Türk işletmeciler Starlink’in avantajlarını güven içinde kullanabilir ve ulusal ile ticari güvenlik yükümlülükleriyle tam uyumlu kalır.