Web sitesi olmadan tahsilat: kanal seçimini belirleyen üç soru

Kartla ödeme almak için web sitesi zorunlu değildir. Site, ödeme isteğini müşteriye taşıyan yüzeylerden yalnızca biridir; aynı işi kısa bir ödeme bağlantısı, bir SMS, bir e-posta ya da masaya konan bir QR kod da yapar. Bu yüzden sitesi olmayan bir işletmenin önündeki asıl karar, önce site yaptırmak değil, ödeme isteğini müşteriye hangi yüzeyle ileteceğini seçmektir.

Kanal seçimi bir zevk meselesi değildir, işletmenin kendi satış akışından çıkan bir sonuçtur. Üç sorunun yanıtı yan yana konduğunda denenmesi gereken kanal sayısı çoğu işletmede bire iner.

1. Satış hangi noktada kapanıyor: müşterinin karşınızda olduğu bir yerde mi, yoksa uzaktan mı?
2. Müşteri hangi kanalda gerçekten ulaşılabilir: elinizde telefon numarası mı var, e-posta adresi mi, yoksa açık bir mesaj yazışması mı?
3. Ödeme hangi anda isteniyor: iş başlamadan önce mi, iş sırasında mı, iş bittikten sonra mı, yoksa her dönem tekrar mı?

Bu üç yanıt netleşmeden ürün karşılaştırmaya başlamak, işletmeyi kendi satışına uymayan bir kuruluma bağlar. Yanıtlar netleştikten sonra kurulum tek bir kanalla başlar ve ihtiyaç büyüdükçe genişler.

Sitesi olmayan bir işletme kartla nasıl tahsilat yapıyor

Kartla ödeme alabilmek için işletmenin bir sanal POS'a ihtiyacı vardır. Sanal POS, kartlı ödemenin banka tarafında yetkilendirildiği yapıdır; müşterinin gördüğü ödeme ekranı ise bunun üzerine kurulan yazılım katmanıdır. Web sitesi bu zincirde ödeme ekranına giden yollardan yalnızca biridir. Yol bir bağlantı, bir SMS, bir e-posta veya telefonla okutulan bir QR kod olduğunda da işlem aynı biçimde ilerler.

Tahsilat.com bu zincirde teknik altyapı tarafında durur. Marka, üye işyerine sanal POS yazılımını ve ödeme isteğini taşıyan kanalları sağlar; ödeme kuruluşu ya da elektronik para kuruluşu değildir. Tahsil edilen tutar şirketin hesabına uğramaz, işletme adına tanımlanan sanal POS üzerinden doğrudan işletmenin kendi banka hesabına geçer.

Altyapı tarafında 25 entegre banka ve kuruluş yer alır, ödeme ekranı da Visa, Mastercard, Troy ve American Express olmak üzere dört kart türünü kabul eder. Sitesi olmayan işletme için buradaki pratik sonuç şudur: kanal kararı kabul edilen kart türünü ya da çalışılan bankayı değiştirmez. Değişen tek şey, ödeme isteğinin müşteriye hangi yüzeyle ulaştığıdır.

Birinci soru: satış hangi noktada kapanıyor

İlk ayrım fiziksel mesafedir. Satış müşteri işletmedeyken kapanıyorsa ödeme isteğinin uzağa gitmesine gerek yoktur; müşterinin kendi telefonuyla okutabileceği bir QR kod isteği yerinde taşır. Kuaför, klinik ve restoran gibi hizmetin verildiği yerde biten işlerde satışın kapandığı yer ile ödemenin istendiği yer aynıdır.

Satış uzaktan kapanıyorsa, yani teklif telefonda konuşuluyor veya yazışmada onaylanıyorsa, ödeme isteğinin müşteriye gitmesi gerekir. Burada taşıyıcı bir bağlantı devreye girer: markalı bir ödeme linki, kısa özel bir bağlantı ya da aynı bağlantının QR haline getirilmiş biçimi. Bu üç seçenek de işletmenin bir yazılım geliştirmesini gerektirmez.

Karma çalışan bir işletmede, örneğin hem yerinde hizmet veren hem de randevuyu telefonda kapatan bir salonda, iki yanıt birden doğrudur ve bu normaldir. Başlangıçta yine de cironun büyük kısmını üreten nokta seçilir, çünkü online tahsilat kurgusunu tek kanalla başlatmak hem müşteriye anlatmayı hem de işletme içinde takip etmeyi kolaylaştırır.

İkinci soru: müşteri hangi kanalda gerçekten ulaşılabilir

Gönderilen ama açılmayan bir ödeme isteği tahsilat üretmez. Bu yüzden ikinci soru, işletmenin müşteriyle zaten hangi kanalda konuştuğunu sorar. Elinizde yalnızca telefon numarası varsa, ödeme talebini SMS ile göndermek müşteriden yeni bir bilgi istemez. Kurumsal müşterilerle yazışma e-posta üzerinden yürüyorsa, faturayla birlikte giden bir ödeme isteği aynı yazışmanın içinde kalır. Satış sosyal medya mesajlarında kapanıyorsa, ödeme bağlantısını o sohbete koymak müşteriyi hiç kullanmadığı bir kanala taşımaz.

Kanalı müşterinin alışkanlığına göre seçmenin ikinci faydası hatırlatmada ortaya çıkar. SMS ile gönderilen talep otomatik hatırlatmayla tekrarlanabilir, e-posta ile gönderilen tahsilat otomatik takibe bağlanabilir. Ödeme unutulduğunda takibi başka bir kanala taşımak, müşteriye her şeyi baştan anlatmak anlamına gelir.

Müşteri yurt dışındaysa soru bir katman daha kazanır. Yurt dışındaki müşterilere çalışan bir serbest çalışan için isteğin ulaştığı kanal kadar, isteğin hangi para biriminde açıldığı da belirleyicidir; altyapı TRY, USD, EUR ve GBP dahil 20'den fazla para birimini destekler. Bu durumda kanal seçimi ile para birimi kararı aynı anda verilir.

Üçüncü soru: ödeme hangi anda isteniyor

Bu soru paranın işletmeye geçme süresini değil, isteğin gönderildiği anı sorar. Dört tipik an vardır ve her biri farklı bir yapı gerektirir.

• İş başlamadan önce: randevu veya sipariş onaylandığı anda gönderilen tek seferlik bir ödeme bağlantısı, iptal ve gelmeyen randevu riskini tamamen işletmenin üstünde bırakmamak için tercih edilir.
• İş sırasında: hizmet biterken okutulan bir QR kod, ödemeyi müşterinin kendi telefonu üzerinden alır ve müşteriyi kasada bekletmez.
• İş bittikten sonra: fatura veya teslimatla birlikte giden e-posta, tahsilat isteğini belgeyle aynı mesajda tutar.
• Her dönem tekrar: aylık üyelik, bakım ya da danışmanlık gibi tekrar eden hizmetlerde her ay yeniden istek göndermek yerine abonelik yapısı kurulur; tahsilat tekrarlanır, faturalama esnek tanımlanır, müşteri iptali tek adımda yapabilir.

Sepet tutarı yüksekse zamanlama sorusuna bir ek gelir. Tek seferde ödenmesi zor gelen tutarlarda 12 taksite kadar seçenek sunulabilmesi, ödemenin ertelenmesi ile kapanması arasındaki farkı etkileyebilir. Bu artık kanal seçiminin değil, ödeme ekranında sunulan seçeneğin konusudur; yine de kararı verirken hangi kanalın hangi tutarları taşıyacağını bilmek gerekir.

Üç yanıt birleştiğinde ortaya çıkan başlangıç kurgusu

Üç sorunun işlevi kanalları saymak değil, seçenekleri elemektir. Aşağıdaki tablo her sorunun kararı hangi yönde daralttığını gösterir.

İki örnek üzerinde nasıl işlediği görülür. Randevuyla çalışan bir güzellik salonunda satış yerinde kapanır, iletişim telefon üzerinden yürür ve ödeme hizmet biterken istenir; bu üçlü, yerinde okutulan QR kod ile başlamayı ve randevu onayında SMS ile ön ödeme almayı işaret eder. Kurumsal müşterilere proje bazlı çalışan bir serbest çalışanda ise satış uzaktan kapanır, iletişim e-posta üzerinden yürür ve ödeme teslimden sonra istenir; burada başlangıç noktası faturayla birlikte giden e-posta tahsilatıdır, aynı bağlantı gerektiğinde mesajla da paylaşılabilir.

Sabit bir ürün listesi satan ama sitesi olmayan işletmeler için dördüncü bir yol daha vardır. Tahsilat.com tarafında bu iş Mağazam ile yapılır: ürünler kod yazmadan tanımlanır ve ödeme aynı yerden alınır. Tek tek bağlantı üretmek ile tam bir e-ticaret sitesi kurmak arasındaki ara adım budur.

Ticari koşullar: hangi ücret kime uygulanır

Maliyet tarafında iki kalem sık karıştırılır ve bu karışıklık kanal kararına da yansır. Birincisi bankanın işlem başına aldığı komisyondur; bu oran işletmenin bankasıyla yaptığı sanal POS sözleşmesine göre belirlenir. İkincisi altyapı tarafındaki paket ücretidir ve her işletme için geçerli değildir.

Paket ücretleri yalnızca Pos Yönlendirme ve B2B bayi tahsilatı kullanan işletmeler içindir. Sitesi olmayan ve yalnızca sanal POS başvurusu yapan bir işletmeden paket ücreti alınmaz, sayfalardaki paket fiyatları bu işletme için geçerli değildir. Başvurunun kendisi ücretsizdir, kurulum ücreti ve taahhüt yoktur, ücretlendirme yalnızca başarılı işlemler üzerinden yapılır. Başvuru sayfasında %0,79'dan başlayan oranlar ifadesi yayındadır; bu bir başlangıç oranıdır, her işletmeye uygulanan sabit bir oran değildir.

Paket kullanan işletmelerde sınırın nerede olduğu da yanlış anlaşılabiliyor. Limitler aylık işlem adedi ve işlem tutarı üzerinedir; bağlanabilecek banka veya POS sayısında sınır yoktur, POS başına ek ücret alınmaz. Bir sınır da kapsam tarafındadır: B2B ve B2C ürünü muhasebe entegrasyonlarını içermez, muhasebe ayrı çözülmesi gereken bir başlıktır.

Kanal kararı kalıcı değildir

İlk kanal işletmenin son kanalı olmak zorunda değildir. Satış biçimi değiştikçe yeni kanal eklemek kurulu yapıyı baştan kurmayı gerektirmez; ödeme isteğini taşıyan yüzeyler değişse de arkadaki sanal POS aynı kalır.

İleride bir site veya e-ticaret altyapısı devreye alındığında da aynısı geçerlidir. Magento, OpenCart, Ticimax ve PrestaShop gibi hazır altyapılar için entegrasyon yolu bulunur; özel geliştirme yapılacaksa API dokümantasyonu, hazır SDK, sandbox ortamı ve webhook test araçları üzerinden ilerlenir. Yani kanal kararı site kararını erteleyen bir adım değil, siteden bağımsız olarak bugün tahsilata başlamayı mümkün kılan bir adımdır.

Sık sorulan sorular

Tek kanalla başlamak yeterli mi

Başlangıç için genellikle yeterlidir. Kanal sayısını artırmak tahsilatı kendiliğinden hızlandırmaz, artan şey işletmenin takip etmesi gereken yüzey sayısıdır. Üç sorunun yanıtı birden fazla kanalı işaret ediyorsa ikincisi eklenir; bu ikinci kanal çoğunlukla birincinin hatırlatma yolu olarak işlev görür.

Tahsilat kanalını değiştirmek fatura ve kayıt yükümlülüğünü değiştirir mi

Ödemenin bağlantıyla, SMS ile veya QR kod ile alınması işletmenin fatura düzenleme ve kayıt yükümlülüğünü değiştirmez; kanal yalnızca isteğin taşındığı yoldur. Buradaki bilgi genel bilgilendirme amaçlıdır ve vergi danışmanlığı yerine geçmez. Mevzuat değişebildiği için işletmeye özel durumlar mali müşavire danışılarak netleştirilmelidir.