Türkiye’de infaz sistemine ilişkin yeni bir düzenleme hazırlığı gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, yeni çalışmanın genel af niteliği taşımadığını ve mevcut infaz sisteminin yeniden ele alınmasını hedeflediğini söyledi.
Uçum, 17 Eylül 2026’da gazetecilerle gerçekleştirdiği toplantıda cezaevlerindeki yoğunluğun yanı sıra infaz süreleri, terör suçları ve düzenlemenin olası kapsamına ilişkin açıklamalarda bulundu.
440 BİN RAKAMINA DİKKAT ÇEKTİ
Mehmet Uçum, cezaevlerindeki hükümlü sayısının 440 bini geçtiğini söyledi ve bu durumu “kalabalıklaşma sorunu” olarak nitelendirdi. Uçum’a göre Adalet Bakanlığı, ceza infaz kurumlarındaki yoğunluğun azaltılmasına yönelik çalışmalar yürütüyor.
Karşılaştırma açısından, 4 Mayıs 2026 tarihli resmi istatistik tablosunda ceza infaz kurumlarında toplam 357 bin 283 hükümlü ve 63 bin 515 tutuklu olmak üzere 420 bin 798 kişi bulunuyordu. Dolayısıyla 440 bin rakamı, Uçum’un 17 Eylül’de verdiği daha güncel ancak henüz ayrıntılı resmi tabloyla yayımlanmamış açıklamayı yansıtıyor.
“GENEL AF DEĞİL”
Uçum, yeni çalışmanın genel af olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek bunun genel bir infaz hukuku düzenlemesi olduğunu ifade etti.
Yeni sistem için “Mahkumlar için adil, mağdurlar için tatminkâr” yaklaşımını vurgulayan Uçum, cezasını çeken kişilerin durumuyla mağdurların hakları arasında denge kurulmasını hedeflediklerini söyledi. Bu yaklaşım, Uçum’un ağustos ayında yayımlanan infaz sistemine ilişkin değerlendirmelerinde de yer almıştı.
SÜRELERLE İLGİLİ İYİLEŞTİRME GÜNDEMDE
Düzenlemenin en çok merak edilen başlıklarından biri infaz süreleri oldu. Uçum, bu konuda iyileştirmeler yapılabileceğini söyledi ancak henüz süre, oran veya yararlanabilecek kişi gruplarına ilişkin kesin bir formül açıklamadı.
Çalışmanın teknik aşamada olduğunu belirten Uçum, ayrıntıların somut düzenleme ortaya çıktığında tartışılabileceğini kaydetti.
FETÖ VE DİĞER TERÖR SUÇLARI İÇİN İSTİSNA OLABİLİR
Uçum, düzenleme genel nitelikte olsa bile bazı suçların kapsam açısından farklı değerlendirilebileceğini ifade etti.
FETÖ ve diğer terör örgütleriyle bağlantılı suçlar bakımından istisna ve kısıtlamaların getirilebileceğini söyleyen Uçum, bazı ağır suçlar için de farklı infaz hükümlerinin uygulanabileceğini belirtti. Bu ifadeler şu aşamada bir kanun hükmü değil, Uçum’un devam eden çalışmaya ilişkin değerlendirmesi niteliğinde.
DEMİRTAŞ İÇİN DE AÇIKLAMA YAPTI
Uçum, Selahattin Demirtaş’ın ayrı bir özel düzenlemeye başvurup başvuramayacağına ilişkin soruya da yanıt verdi. Başvuru yapılmasını engelleyen bir durum olmadığını söyleyen Uçum, olası bir başvurunun kişi, suç ve kapsam şartları yönünden ilgili mahkeme tarafından değerlendirileceğini belirtti.
Yeni infaz düzenlemesinin kapsamı, Meclis’e sunulacak somut bir teklif veya resmi metnin ortaya çıkmasıyla kesinlik kazanacak.
