Artvin’in Ardanuç ilçesine bağlı Torbalı köyünde bulunan 80 yıllık su değirmeni, bölgedeki tarımsal üretimin azalmasına rağmen geleneksel yöntemlerle un öğütmeye devam ediyor. Mısır, arpa ve buğday gibi ürünlerin işlendiği değirmen, köy kültürünün yaşayan en eski unsurlarından biri olarak önemini koruyor. Üç köy tarafından ortak kullanılan tarihi yapı, bölge halkından Yücel Demir’in çabaları sayesinde çalışır halde tutuluyor.
TARIM AZALDI, GELENEK DEVAM EDİYOR
Son yıllarda köylerde ekilen tarım arazilerinin azalması, değirmenlerde işlenen ürün miktarını düşürse de Torbalı köyündeki bu su değirmeni faaliyetini sürdürüyor. Bölge halkı, özellikle doğal ve katkısız yöntemlerle öğütülmüş un talep edenlerin hâlâ bu değirmene geldiğini belirtiyor.
Geleneksel taş öğütme sistemiyle çalışan değirmen, hem sağlıklı ürün sunması hem de geçmişin izlerini taşıması nedeniyle bölge halkının hâlâ tercih ettiği nadir yerlerden biri.
DEĞİRMENİN BAKIMINI YÜCEL DEMİR ÜSTLENİYOR
Değirmenin yıllardır bakımını üstlenen Yücel Demir, kısıtlı imkânlarla yapıyı ayakta tutmaya çalışıyor. Tarımsal üretimin azalmasına rağmen değirmeni kapatmak istemediğini ifade eden Demir, şu sözleri dile getiriyor:
“Köyde araziler boş, eskisi gibi eken yok. Ben de idarelik bakıyorum. Bölgede birkaç eski değirmen var ama bakan olmadığından çalışmıyor. Ben bu değirmene bakmasam burası da atıl durumda olur.”
Demir’in çabaları sayesinde değirmenin çarkları dönmeye devam ederken, köy kültüründe önemli bir yere sahip olan bu yapı da yok olmaktan kurtuluyor.
BÖLGE HALKI GELENEKSEL ÜRETİME SAHİP ÇIKIYOR
Torbalı köyündeki değirmen yalnızca bir üretim alanı değil, aynı zamanda kültürel bir miras niteliğinde. Bölge halkı, taş değirmen ürünlerinin daha lezzetli ve doğal olduğunu belirterek böyle bir yapının yaşatılmasının önemli olduğuna dikkat çekiyor.
Köylüler, “Eskiden her köyde çalışan değirmenler vardı, şimdi çok azı kaldı” diyerek geleneklerin kaybolmaması için bu tarihi değirmenin örnek teşkil ettiğini belirtiyor.
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE UZANAN BİR KÜLTÜR MİRASI
Torbalı köyünde bulunan su değirmeni, yalnızca un öğütülen bir yapı olmanın ötesinde bölgenin tarih, emek ve yaşam kültürünü temsil ediyor. Yaklaşık 80 yıldır ayakta duran değirmen, içinden geçtiği zamanlara rağmen özgün mimarisi ve çalışma sistemiyle geçmişi bugüne taşıyor.
Yerel halk tarafından sahip çıkılan bu kültürel miras, hem tarihsel değerini korumaya devam ediyor hem de doğal üretim talebinin artmasıyla yeniden ilgi görmeye başlıyor.
SONUÇ
Artvin’in Ardanuç ilçesindeki Torbalı köyünde bulunan 80 yıllık su değirmeni, bölge halkının özverisiyle varlığını sürdürüyor. Tarımsal üretimin azalmasına rağmen çalışan değerli bir kültür yapısı olan bu değirmen, geleneksel yöntemlerle doğal un üretmek isteyenler için vazgeçilmez olmayı sürdürüyor.
Tarihi yapı hem geçmişi yaşatıyor hem de köy kültürünün geleceğe aktarılmasında önemli bir rol üstleniyor.