TÜRKİYE’DE SİGARA EKONOMİYE AĞIR YÜK OLUŞTURUYOR
Cumhurbaşkanlığı Sağlık Politikaları Kurulu Üyesi Toker Ergüder, sigara bağımlılığının Türkiye ekonomisi üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Ergüder, yapılan çalışmaların sigaranın Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 24 milyar dolarlık bir maliyet oluşturduğunu ortaya koyduğunu ifade etti. Bu maliyetin yalnızca doğrudan harcamaları kapsadığını belirten Ergüder, dolaylı giderler ve iş gücü kayıpları eklendiğinde tablonun çok daha ağırlaşabileceğini vurguladı.
Sigaraya bağlı hastalıklar nedeniyle yapılan sağlık harcamalarının, ilaç ithalatının ve iş gücü kaybının net olarak hesaplanamadığını dile getiren Ergüder, mevcut rakamların gerçeğin altında kalabileceğini söyledi. Uzmanlara göre bu durum, sigarayla mücadelenin yalnızca sağlık değil aynı zamanda ciddi bir ekonomi politikası konusu olduğunu gösteriyor.
OECD VE AVRUPA’DA EN UCUZ SİGARA TÜRKİYE’DE
Ergüder’in açıklamalarına göre Türkiye, OECD ülkeleri ve Avrupa genelinde sigaranın en ucuz satıldığı ülke konumunda bulunuyor. Bu durumun sigara tüketim oranlarının istenilen seviyede düşürülememesindeki en önemli etkenlerden biri olduğu belirtiliyor.
Uluslararası karşılaştırmalar yapıldığında, Türkiye’de sigara fiyatlarının alım gücüne oranla oldukça düşük kaldığını ifade eden Ergüder, fiyat politikasının yeniden ele alınması gerektiğini savundu. Düşük fiyatların özellikle gençler ve düşük gelir grupları açısından sigaraya erişimi kolaylaştırdığına dikkat çekildi.
FİYAT ARTIŞI TÜKETİMİ DOĞRUDAN ETKİLİYOR
Sigara fiyatlarının tüketim üzerindeki etkisine değinen Ergüder, yapılan analizlerin fiyat artışlarının son derece etkili olduğunu gösterdiğini söyledi. Buna göre sigara fiyatlarında yüzde 10’luk bir artış, tüketimde yaklaşık yüzde 8’lik bir azalma sağlıyor.
Bu nedenle sigarayla mücadelede en etkili araçlardan birinin vergi ve fiyat politikaları olduğunu vurgulayan Ergüder, geçmiş yıllarda uygulanan politikaların somut sonuçlar verdiğini hatırlattı. Özellikle 2008 ile 2012 yılları arasında uygulanan vergi artışlarının, sigara kullanımında belirgin düşüşler sağladığı ifade ediliyor.
BİR PAKET SİGARA NEDEN 300 TL OLMALI
Sigara fiyatlarının uluslararası ölçütlerle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Ergüder, dünya genelinde kullanılan dikkat çekici bir karşılaştırmaya işaret etti. Buna göre bir paket sigaranın fiyatı, birçok ülkede yaklaşık 5 litre benzin fiyatına eş değer kabul ediliyor.
Bu mantıkla değerlendirildiğinde Türkiye’de bir paket sigaranın en az 300 TL olması gerektiğini söyleyen Ergüder, mevcut fiyatların bu seviyenin çok altında kaldığını ifade etti. Ergüder ayrıca İngiltere örneğini vererek, orada bir paket sigaranın yaklaşık 15 sterlin seviyesinde satıldığını, temel gıda ürünleriyle sigara arasındaki fiyat dengesinin Türkiye’de tersine döndüğünü dile getirdi.
ENFLASYON VE KAÇAKÇILIK İDDİALARI TARTIŞILIYOR
Sigara fiyat artışlarına karşı sıkça dile getirilen enflasyon ve kaçakçılık iddialarına da değinen Ergüder, bu argümanların bilimsel olarak güçlü bir karşılığı olmadığını söyledi. Maliye Bakanlığı uzmanlarıyla yapılan incelemelerde, sigara fiyat artışları ile enflasyon arasında anlamlı bir ilişki bulunamadığını aktardı.
Kaçakçılık konusunun ise etkin denetim ve kontrol mekanizmalarıyla yönetilebileceğini belirten Ergüder, fiyatların düşük tutulmasının kamu sağlığına ve ekonomiye daha büyük zarar verdiğini vurguladı. Uzmanlara göre sigara fiyatlarının artırılması, hem tüketimi azaltmak hem de sağlık harcamalarını düşürmek açısından kritik bir adım olarak görülüyor.
FİYAT POLİTİKASI YENİDEN GÜNDEMDE
Yapılan açıklamalar, Türkiye’de sigara fiyatlarına yönelik yeni bir düzenlemenin yeniden gündeme gelebileceğini gösteriyor. Kamu sağlığı uzmanları, fiyat artışlarının tek başına yeterli olmadığını ancak en etkili araçlardan biri olduğunu belirtiyor.
Sigara kullanımının azaltılmasıyla hem sağlık sisteminin üzerindeki yükün hafiflemesi hem de uzun vadede ekonomik kayıpların azaltılması hedefleniyor. Önümüzdeki dönemde sigara vergileri ve fiyat politikalarının yeniden değerlendirilmesi, kamuoyunda en çok tartışılan başlıklardan biri olmaya devam edecek.