FINDIK FİYATLARINDAKİ SERT DÜŞÜŞÜN PERDE ARKASI ORTAYA ÇIKTI
Son haftalarda serbest piyasada fındık fiyatları ani ve sert bir düşüşle üreticiyi tedirgin etti.
Geçtiğimiz günlerde 340–350 TL bandında seyreden fiyatlar, bir anda 280 TL seviyelerine kadar geriledi.
Türkiye’nin önemli fındık üretim merkezlerinden Trabzon’da üreticiler düşüşün nedenini sorgularken, Ortahisar Ziraat Odası Başkanı Mustafa Bekar konuya ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Bekar, fiyatlarda yaşanan dalgalanmanın en temel sebebinin Ferrero’nun fındık alımlarını durdurması olduğunu söyledi.
“FERRERO ‘ALMIYORUM’ DEDİĞİ ANDA FİYAT ÇÖKTÜ”
TEKELLEŞME UYARISI
Bekar, fındık piyasasında tekelleşme riskinin yıllardır üretici aleyhine bir mekanizma kurduğunu belirterek sert ifadeler kullandı:
❝Ferrero ‘almayacağım’ dediği anda fiyatlar çöktü. Bunu basın yazdı, biz de gördük. Piyasada herkes onların gözüne bakıyor. Tek alıcı neredeyse Ferrero. Alımı durdurunca fiyat 280’e indi. Üreticinin istikrar beklentisi tamamen sarsıldı.❞
Türkiye’de yıllık fındık ihracatının büyük bölümünü elinde bulunduran firmanın piyasadan çekilmesinin, anında fiyatlara yansıdığı ifade edildi.
“FINDIK PAHALI GELDİ, ALIMI DURDURDULAR”
Bekar, son dönemde fiyatların 350 TL’nin üzerine çıkmasının Ferrero’nun uzun süredir sürdürdüğü ticari düzenini bozduğuna dikkat çekti:
❝Yıllarca buradan ucuza alıp dışarıda pahalı satan bir düzen vardı. Fındık 350–400 TL görünce bu düzen bozuldu. ‘Almıyorum’ dediler ve geri çekildiler. Sonrası zaten belli: Fiyat düşüşü.❞
Bekar’a göre yaşanan bu düşüş, piyasada büyük alıcıların üretici üzerinde oluşturduğu baskının somut bir örneği.
REKOLTE MANİPÜLASYONU İDDİASI
Ortahisar Ziraat Odası Başkanı’nın en dikkat çeken iddialarından biri de yıllardır açıklanan yüksek rekolte tahminleri oldu.
Bekar şu ifadeleri kullandı:
❝Her sene ‘600 bin ton rekolte’ yalanını ortaya atıyorlar. Nerede o rekolte? Bu manipülasyonun amacı hep aynı: Fiyatı düşürmek.❞
Bu açıklama, fındık üreticileri arasında yıllardır tartışılan “rekolte oyunları”nı yeniden gündeme getirdi.
ÜRETİCİYE UYARI: “EMANETE FINDIK VERMEYİN”
Bekar, üreticilerin pazara erken ürün indirmesinin ve emanete fındık bırakmasının da fiyat düşüşünde etkili olduğunu vurguladı:
❝Emanete vermek ve pazara erken indirmek fiyatı düşüren sebepler arasında. Piyasada bu davranışlar yayıldıkça istikrar daha da bozuluyor.❞
Üreticilere fiyat dalgalanmalarına karşı temkinli davranma çağrısı yaptı.
“FERRERO TEKRAR ALIMA GİRERSE FİYAT TOPARLANIR”
Bekar’a göre fiyatların yeniden yükselişe geçmesi için Ferrero’nun piyasalara geri dönmesi gerekiyor:
❝Çikolata üretiyorlar, bu fındığa mecburlar. İhtiyaç büyüdükçe tekrar alıma girecekler. Üretici fındığı bekletirse, alıcı bulamayınca fiyat yukarı döner. Formül bu kadar net.❞
Uzmanlara göre kış aylarında uluslararası çikolata üreticilerinin talep artışı, fiyatları olumlu yönde etkileyebilir.
“TEKELLEŞME ÇÖZÜLMEDEN SORUN BİTMEZ”
Bekar, Türkiye’deki fındık piyasasının tek bir büyük alıcıya bağımlı hale getirilmesinin yapısal bir sorun olduğunu belirtti:
❝Fiskobirlik güçlü şekilde piyasada olsa Ferrero bu kadar rahat at koşturamaz. Tek el olunca kimse karşısında duramıyor.❞
Bu sözler, üreticilerin uzun vadede örgütlü ve güçlü bir alternatif alıcıya ihtiyaç duyduğu yönündeki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
ÜRETİCİ BELİRSİZLİKTE, PİYASA KIRILGAN
Fındık fiyatlarının 350 TL’den 280 TL’ye düşmesi, hem üreticiyi hem sektörü tedirgin etmiş durumda.
Bekar’ın açıklamaları, piyasanın tekelleşme nedeniyle çok kırılgan hale geldiğini ve üreticinin alın terinin büyük ölçüde büyük şirketlerin kararlarına bağlı olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Piyasaların önümüzdeki haftalarda Ferrero’nun alım politikasına göre şekillenmesi bekleniyor.
