Ramazan ayı, ibadetlerin yanı sıra yardımlaşma ve dayanışma ruhunun güçlendiği bir dönemdir. Bu süreçte en çok merak edilen konulardan biri de fidye fitre farkı ve bu ibadetlerin nasıl yerine getirileceğidir. Her iki kavram benzer görünse de dini hüküm ve uygulama açısından farklıdır.
FİDYE FİTRE FARKI NEDİR?
Fidye, oruç tutamayan ve sağlık gibi kalıcı mazeretleri nedeniyle bu ibadeti yerine getiremeyen kişilerin, tutamadıkları her gün için bir fakiri doyuracak miktarda ödeme yapmasıdır. Fidye, orucun telafisi niteliğindedir.
Fitre ise Ramazan ayının sonunda, dinen zengin sayılan Müslümanların vermesi gereken bir sadakadır. Sadaka-i fıtır olarak da bilinen fitre, Ramazan Bayramı’na ulaşmanın şükrü olarak verilir.
Fidye fitre farkı bu noktada ortaya çıkar. Fidye, tutulamayan orucun karşılığıdır. Fitre ise Ramazan sonunda verilen ve vacip kabul edilen bir sadakadır.
FİTRE FARZ MIDIR?
Fitre farz değil, vacip bir ibadettir. Hz. Peygamber’in uygulamasıyla sabit olan bu ibadet, kadın erkek, büyük küçük her Müslüman için geçerlidir.
Kişi, kendi fitresinin yanı sıra küçük çocuklarının fitresini de vermekle yükümlüdür. Bu yönüyle fitre hem bireysel hem de toplumsal sorumluluk taşır.
FİTRE KİMLERE VERİLMEZ?
Fitre yalnızca ihtiyaç sahiplerine verilir. Ancak bazı kişilere verilmesi caiz değildir:
Anne ve baba
Dede ve nineler
Çocuklar ve torunlar
Eş
Dinen zengin sayılan kişiler
Fitre bir kişiye verilebileceği gibi birkaç ihtiyaç sahibi arasında da paylaştırılabilir. Ancak bir kişiye verilen miktarın belirlenen asgari tutardan az olmaması gerekir.
FİDYE VE FİTRE NASIL HESAPLANIR?
Fidye ve fitre miktarı, bir kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak tutar üzerinden hesaplanır. Asgari miktar her yıl ilgili kurumlar tarafından belirlenir.
Fidye fitre farkı hesaplama açısından yoktur, her ikisinin asgari miktarı aynıdır. Ancak kişi isterse daha fazla ödeme yapabilir. Amaç, ihtiyaç sahibinin temel gıda ihtiyacını karşılamasına katkı sağlamaktır.
FİTRE NE ZAMAN VERİLİR?
Fitrenin vacip olma zamanı Ramazan Bayramı’nın birinci günüdür. Ancak bayram namazından önce verilmesi daha faziletli kabul edilir.
Bayram sonrasına bırakılması uygun görülmez. Ramazan ayı içinde verilmesi ise caizdir. Bu uygulama, ihtiyaç sahiplerinin bayram sevincine zamanında ortak olmasını sağlamayı amaçlar.
Fidye fitre farkı ve bu ibadetlerin doğru şekilde yerine getirilmesi, Ramazan ayının paylaşma ruhunu güçlendiren önemli unsurlar arasında yer alır.