GÖKYÜZÜ NEDEN MAVİ GÖRÜNÜYOR
Gökyüzünün mavi görünmesinin temel nedeni Güneş ışığı ve atmosferin yapısıdır. Güneşten gelen beyaz ışık, gökkuşağındaki tüm renkleri içerir. Atmosferde bulunan azot, oksijen ve su buharı gibi küçük parçacıklar bu ışığı farklı yönlere saçar.
Mavi ışığın dalga boyu daha kısa olduğu için diğer renklere kıyasla daha fazla saçılır. Bu fiziksel süreç Rayleigh saçılması olarak adlandırılır. Gün doğumu ve gün batımında ise Güneş ışığı atmosferde daha uzun yol kat eder. Bu durumda mavi ışık büyük ölçüde dağılırken kırmızı ve turuncu tonlar daha baskın hale gelir.
DÜNYA TARİHİNDE GÖKYÜZÜ HEP MAVİ MİYDİ
Bilim insanları, Dünya’nın erken dönemlerinde gökyüzünün bugünkü gibi mavi olmayabileceğini düşünüyor. Yaklaşık 4,5 milyar yıl önce oluşan gezegenin ilk atmosferi büyük ölçüde karbondioksit ve azottan oluşuyordu. Oksijen ise neredeyse yoktu.
Zamanla ortaya çıkan mikroorganizmalar atmosfere metan saldı. Bu durum gökyüzünde turuncu puslu bir görünüm oluşturmuş olabilir. Yaklaşık 2,4 milyar yıl önce gerçekleşen Büyük Oksidasyon Olayı ile oksijen seviyesi arttı ve metan bulutları temizlendi. Atmosfer bugünkü yapısına yaklaşırken gökyüzü de mavi rengini aldı.
DİĞER GEZEGENLERDE GÖKYÜZÜ NASIL
Gökyüzünün rengi gezegenin atmosferine bağlıdır. Mars’ta ince atmosfer ve yoğun toz nedeniyle Mie saçılması gerçekleşir. Bu durum kırmızımsı gökyüzü ve mavi gün batımlarına yol açar. Jüpiter’de ise üst atmosferde daha soluk bir mavi ton görülebilir ancak Güneş ışığı daha zayıf olduğu için Dünya’daki kadar parlak değildir.
GELECEKTE GÖKYÜZÜNÜN RENGİ DEĞİŞİR Mİ
Kısa vadede gökyüzünün mavi kalmaya devam etmesi bekleniyor. Ancak volkanik patlamalar, orman yangınları ve hava kirliliği geçici renk değişimlerine neden olabilir. 1883’teki Krakatoa patlaması sonrası kırmızı ve hatta yeşilimsi gün batımları gözlemlenmişti.
Uzun vadede ise Güneş’in parlaklığının artması Dünya atmosferini ciddi biçimde değiştirebilir. Bilim insanlarına göre yaklaşık bir milyar yıl sonra Güneş daha fazla ışık yayacak, okyanuslar buharlaşmaya başlayacak ve atmosfer farklı bir yapıya bürünecek. Bu süreçte gökyüzü daha yoğun maviye dönebilir, ardından sarımsı veya beyazımsı bir görünüme geçebilir.
Daha uzak gelecekte Güneş kırmızı dev evresine girdiğinde ise gökyüzünün kırmızı tonlara bürünmesi bekleniyor. Ancak bu süreç milyarlarca yıl sonrasına işaret ediyor.
