İran’da son haftalarda artan protestolar ve bölgesel tansiyon, ülke yönetimine ilişkin dikkat çekici iddiaları da beraberinde getirdi. İstihbarat kaynaklarına dayandırılan bilgilere göre İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, güvenlik güçlerinin protestoları bastıramaması ya da ordunun emirleri yerine getirmemesi halinde Tahran’dan ayrılmaya yönelik bir “B Planı” hazırladı. Planın, Suriye lideri Beşar Esad’ın Moskova’ya kaçışını örnek aldığı ileri sürülüyor.
Uluslararası kamuoyunda yankı uyandıran iddia, İran’daki gelişmelerin seyrine ilişkin endişeleri daha da artırdı.
THE TIMES: HAMANEY İÇİN ACİL ÇIKIŞ SENARYOSU
İngiliz basınında yer alan habere göre, The Times gazetesine konuşan istihbarat kaynakları, 86 yaşındaki Hamaney’in ordu ve güvenlik birimlerinde çözülme görmesi halinde ülkeyi terk etmeyi planladığını öne sürdü. Bu planın, Hamaney’in ailesi ve 20’ye kadar yakın yardımcısını da kapsadığı iddia edildi.
Haberde, Hamaney’in oğlu ve olası halefi olarak görülen Mojtaba Hamaney’in de bu planın önemli bir parçası olduğu belirtildi.
ESAD ÖRNEĞİ VE MOSKOVA İHTİMALİ
Eski İsrail istihbarat yetkililerinden Beni Sabti’nin değerlendirmelerine göre, Hamaney için olası kaçış güzergâhlarından birinin Rusya olabileceği öne sürülüyor. Bu senaryonun, Beşar Esad’ın Aralık 2024’te muhaliflerin Şam’a ilerlemesi öncesinde Moskova’ya gitmesini örnek aldığı iddia ediliyor.
Bu benzerlik, Ortadoğu’da yönetimlerin kriz anlarında izlediği yolların yeniden tartışılmasına neden oldu.
VARLIKLARINI GÜVENLİ GEÇİŞ İÇİN TOPLADIĞI İDDİASI
Haberde yer alan bir diğer çarpıcı iddiaya göre Hamaney, yurt dışındaki mülklerini, şirketlerini ve nakit rezervlerini “güvenli geçiş” amacıyla bir araya getiriyor. Hamaney’in kontrolünde olduğu belirtilen Setad adlı yapının, yaklaşık 95 milyar dolarlık bir varlığı yönettiği öne sürüldü.
Ayrıca Hamaney’e yakın bazı isimlerin ailelerinin ABD, Kanada ve Dubai gibi ülkelerde yaşadığı iddialar arasında yer aldı.
İRAN’DA PROTESTOLAR VE GÜVENLİK KRİZİ
İran genelinde ekonomik sorunlar ve para biriminin hızlı değer kaybı nedeniyle birçok şehirde protestolar sürüyor. Göstericiler, güvenlik güçlerinin sert müdahalelerde bulunduğunu ve zaman zaman gerçek mermi kullanıldığını iddia ediyor.
Batılı istihbarat değerlendirmelerine göre Hamaney’in, İsrail ile yaşanan son çatışmaların ardından hem fiziksel hem de zihinsel olarak yıprandığı ve son günlerde kamuoyu önüne çıkmadığı belirtiliyor.
TRUMP’TAN SERT MESAJLAR
ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki protestolara ilişkin yaptığı açıklamada, olası bir müdahale mesajı verdi. Trump, “İran barışçıl protestoculara ateş açarsa ABD onların yardımına gelecektir. Silahlarımız hazır ve tetikte” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, kısa süre önce Nicolas Maduro’nun ABD tarafından alıkonulduğu iddialarıyla birlikte değerlendirildiğinde, küresel tansiyonun daha da yükseldiği yorumlarına yol açtı.
DİPLOMASİ ZAYIF, ÇATIŞMA RİSKİ YÜKSELİYOR
Uzmanlar, İran, ABD ve İsrail arasındaki gerilimin diplomasi zeminini zayıflattığı görüşünde birleşiyor. Bölgedeki son gelişmelerin, yeni çatışma senaryolarını gündeme taşıdığı ifade ediliyor.
Hamaney’e atfedilen “B Planı” iddiası henüz resmi makamlarca doğrulanmazken, İran’daki protestoların seyri ve güvenlik güçlerinin tutumu, ülkenin geleceği açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor.
