İran’da devam eden protestoların gölgesinde derinleşen ekonomik kriz, ülke para birimi İran Riyali’nde tarihi bir çöküşe yol açtı. Yüksek enflasyon ve kur krizi nedeniyle riyalin değeri uluslararası platformlarda dikkat çekici seviyelere gerilerken, Google kur grafiklerinde 1 İran Riyali’nin dolar karşılığı “0,00” olarak görüntülendi. Uzmanlar, bu durumun riyalin aşırı değer kaybı nedeniyle grafiklerde yuvarlama yapılmasından kaynaklandığını belirtiyor.
1 DOLAR 1 MİLYON RİYALİ AŞTI
Piyasalardan aktarılan son verilere göre, 1 ABD doları 1 milyon 137 bin 500 İran Riyali seviyesine yükseldi. Bu rakam, İran para tarihinin en yüksek dolar kur seviyeleri arasında yer aldı. Riyalin bu denli sert değer kaybetmesi, ülkedeki ekonomik kırılganlığın boyutlarını gözler önüne serdi.
TÜRK LİRASI KARŞISINDA DA SERT DEĞER KAYBI
İran Riyali’ndeki düşüş yalnızca dolar karşısında değil, bölge para birimleri karşısında da dikkat çekti. Buna göre 1 Türk lirasının yaklaşık 25 bin 366 İran Riyali’ne denk geldiği ifade edildi. Bu tablo, İran’daki fiyat istikrarının ve alım gücünün ciddi biçimde zayıfladığını ortaya koyuyor.
PROTESTOLAR VE EKONOMİK KRİZ
Ülkede yüksek enflasyon, işsizlik ve geçim sıkıntısı nedeniyle başlayan protestolar günlerdir sürüyor. Ekonomik sorunların tetiklediği gösteriler, birçok şehirde güvenlik önlemlerinin artırılmasına yol açtı. Resmi olmayan kaynaklara yansıyan iddialara göre protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı yüzlerle ifade ediliyor. Yetkililer ise olaylara ilişkin farklı rakamlar paylaşıyor.
HAMANEY’DEN DIŞ GÜÇLER SUÇLAMASI
İran’ın dini lideri Ali Hamaney, yaşanan olaylarla ilgili yaptığı açıklamada protestoların arkasında yabancı istihbarat servislerinin bulunduğunu savundu. Hamaney, özellikle CIA ve Mossad’ı işaret ederek, ekonomik ve toplumsal krizin dış müdahalelerle körüklendiğini öne sürdü.
PEZEŞKİYAN’DAN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise farklı bir yaklaşım sergiledi. Pezeşkiyan, yaptığı açıklamada ülkedeki ekonomik sorunların ve halkın yaşadığı sıkıntıların sorumluluğunun yönetimde olduğunu kabul ederek, reform mesajı verdi. Bu açıklama, İran siyasetinde nadir görülen bir özeleştiri olarak değerlendirildi.
ABD YAPTIRIMLARI VE DIŞ TİCARET ETKİSİ
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ticaret yapan ülkelere yönelik yeni yaptırımlar açıkladı. Buna göre İran’la ticari ilişkisini sürdüren ülkelerin ABD ile yaptıkları ticarette yüzde 25 gümrük vergisi ödeyeceği duyuruldu. Bu karar, İran ekonomisi üzerindeki dış baskının daha da artacağı yönünde yorumlandı.
TÜRKİYE DE İLK 5 TİCARET ORTAĞI ARASINDA
Uluslararası veriler, İran’ın en büyük ticaret ortağının Çin olduğunu, ardından Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Türkiye ve Hindistan’ın geldiğini gösteriyor. Türkiye’nin ilk beş ticaret ortağı arasında yer alması, yeni yaptırım kararlarının Ankara açısından olası etkilerinin de yakından izlenmesine neden oldu.
EKONOMİK BELİRSİZLİK DERİNLEŞİYOR
Uzmanlar, İran Riyali’ndeki tarihi değer kaybının kısa vadede toparlanmasının zor olduğunu belirtiyor. Yüksek enflasyon, dış yaptırımlar ve iç siyasi gerilimler, ülke ekonomisi üzerindeki baskıyı artırmaya devam ediyor. Riyalin “0,00 dolar” olarak görünmesi ise krizin sembolik bir göstergesi olarak uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmış durumda.
