KARADENİZ DÜNYANIN EN KIRILGAN DENİZLERİNDEN BİRİ
Karadeniz’in doğal yapısı ve sınırlı yaşam alanı, denizi çevresel tehditlere karşı son derece hassas hale getiriyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Coşkun Erüz, Karadeniz’in dünya üzerindeki en kırılgan deniz ekosistemlerinden biri olduğunu belirtti.
OKSİJENSİZ DERİNLİKLER YAŞAM ALANINI SINIRLIYOR
Karadeniz’in yüzeyinin altında ciddi bir risk barındırdığını ifade eden Erüz, denizin yapısal özelliklerine dikkat çekti. Karadeniz’i çevreleyen altı ülkeye rağmen yaşamın yalnızca sınırlı bir üst tabakada sürdüğünü belirten Erüz, 150 metrenin altında oksijenin tamamen kaybolduğunu ve zehirli hidrojen sülfid gazının hâkim olduğunu söyledi. Bu durumun, üst tabakadaki canlı yaşamını son derece değerli ve korunması gereken bir alan haline getirdiğini vurguladı.
HAYALET AĞLAR GÖRÜNMEYEN BÜYÜK TEHLİKE
Karadeniz’de giderek büyüyen ancak çoğu zaman fark edilmeyen hayalet ağ sorununun ekosistem için ciddi tehdit oluşturduğunu belirten Erüz, terk edilmiş ya da kaybolmuş balıkçılık ekipmanlarının yıllarca denizde varlığını sürdürebildiğini ifade etti. Dayanıklı plastikten üretilen bu ağların kontrolsüz şekilde avlanmaya devam ettiğini ve deniz canlılarına büyük zarar verdiğini dile getirdi.
BİYOÇEŞİTLİLİK HER GEÇEN GÜN DAHA FAZLA ZARAR GÖRÜYOR
Hayalet ağların yalnızca balıkları değil, ticari değeri yüksek hamsilerden nesli tehlike altındaki mersin balıklarına, kabuklulardan yunuslara ve deniz kuşlarına kadar birçok canlıyı etkilediği belirtildi. Ağların kayalara dolanarak ya da deniz dibine takılı kalarak uzun yıllar boyunca ekosistemi tahrip etmeye devam ettiği ifade edildi.
PLASTİK KİRLİLİĞİNİN ÖNEMLİ KAYNAĞI BALIKÇILIK
Aynı zamanda BlackNets Projesi koordinatörlüğünü yürüten Erüz, Karadeniz’deki deniz kirliliğinin büyük bölümünün plastik atıklardan oluştuğunu söyledi. Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre Karadeniz’deki kirliliğin yüzde 85’inin plastikten oluştuğunu belirten Erüz, hayalet ağların küresel plastik kirliliğinin yaklaşık yüzde 10’unu oluşturduğunu ifade etti.
DENİZLERİN SESSİZ VE SİNSİ TEHDİDİ
Kaybolan tek bir ağın yüzlerce kilo ağırlığında olabildiğini ve yıllarca ekosisteme zarar verebildiğini belirten Erüz, bu ekipmanların deniz ortamında görünmez ancak son derece yıkıcı bir etki yarattığını söyledi. Kontrolsüz ağların habitat yapısını bozduğunu ve canlıları yakalamaya devam ettiğini dile getirdi.
KARADENİZ ORTAK SORUMLULUK
Erüz, Karadeniz’in korunmasının yalnızca bilim insanlarının değil, bireylerin, kurumların ve özellikle bu denizden geçimini sağlayan balıkçıların ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı. Deniz ekosisteminin sürdürülebilirliği için toplumsal farkındalığın artırılması gerektiğini ifade etti.
2026’DA YENİ PROJE DÖNEMİ BAŞLIYOR
Karadeniz Teknik Üniversitesi Deniz Bilimleri Fakültesi olarak BlackNets projesinin 2025 yılı sonunda tamamlandığını belirten Erüz, 2026 itibarıyla yeni bir sürecin başlayacağını açıkladı. Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle hayalet ağların geri toplanmasına yönelik çalışmaların planlandığını ifade eden Erüz, yeni projelerle hem ekosistemin rehabilite edilmesinin hem de toplumsal bilincin artırılmasının hedeflendiğini söyledi.