Küresel petrol fiyatlarındaki sert yükseliş sonrası Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına tarihi bir artış bekleniyor. Motorinde 6 lira 69 kuruş, benzinde ise 2 liranın üzerinde zam öngörülmesi Ankara’yı harekete geçirdi. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın, artışın doğrudan pompa fiyatlarına yansımasını sınırlamak amacıyla Eşel Mobil sistemi üzerinde çalışma yürüttüğü iddia edildi.
Eşel Mobil sistemi yeniden devreye alınırsa, fiyat artışının tamamı ya da bir kısmı Özel Tüketim Vergisi’nden karşılanacak.
MOTORİN ZAMMI ÖNCESİ ANKARA’DA ALARM
ABD, İsrail ve İran hattında tırmanan gerilim ve bölgedeki enerji tesislerine yönelik saldırılar küresel arz endişelerini artırdı. Brent petrol fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına doğrudan yansımaya hazırlanıyor.
Salıyı çarşambaya bağlayan gece yarısından itibaren motorine 6,69 TL zam beklentisi oluştu. Bu artışın pompaya yansıması halinde son yılların en yüksek tek seferlik fiyat artışlarından biri gerçekleşmiş olacak.
Bu gelişme üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın bütçe hesaplarını gözden geçirdiği ve olası vergi kaybını analiz ettiği ileri sürüldü.
BAKAN ŞİMŞEK’TEN ENFLASYON MESAJI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yaptığı açıklamada jeopolitik gelişmeler nedeniyle artan petrol fiyatlarının enflasyonist etkisini sınırlamak için çalıştıklarını belirtti. Açıklama, Eşel Mobil sistemi iddialarını güçlendirdi.
Bakanlık kaynaklarının, sistemin yeniden uygulanmasının bütçeye etkisini değerlendirdiği ve kararın kısa süre içinde netleşebileceği ifade ediliyor.
EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR
Türkiye’de akaryakıt fiyatları rafineri çıkış fiyatına ÖTV, KDV ve dağıtıcı kâr marjı eklenerek belirleniyor. Küresel petrol fiyatlarındaki artış, doğrudan pompa fiyatlarına zam olarak yansıyor.
2018’de uygulamaya alınan ve 2022’de sona erdirilen Eşel Mobil sistemi ise bu artışın vatandaşa yansımasını sınırlamayı amaçlıyor. Sistem devreye girerse, uluslararası fiyat artışı kadar tutar ÖTV’den düşülerek telafi ediliyor.
Örneğin motorindeki 6,69 TL’lik artışın tamamı ya da bir kısmı ÖTV’den feragat edilerek karşılanabilir. Böylece pompa fiyatı sabit tutulabilir ya da daha sınırlı bir artış uygulanabilir.
Eşel Mobil sistemi ile devlet, vergi gelirinden fedakârlık yaparak fiyat artışının tüketici üzerindeki etkisini azaltmayı hedefliyor. Kararın kısa süre içinde netleşmesi bekleniyor.
