Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun sahte sigortalılıkla mücadele kapsamında her yıl yaklaşık 100 bin kişinin emeklilik işlemini iptal ettiğini açıkladı. SGK sahte sigortalılık iptali kapsamında fiili çalışması bulunmayan, paravan şirketlerden sigortalı gösterilen ya da sahte boşanma yapan kişilerin emeklilikleri geçersiz sayılıyor.
Karakaş, gerçek bir çalışma olmadan yapılan sigortalılık işlemlerinin yasal kabul edilmediğini vurguladı.
FİİLİ ÇALIŞMA YOKSA EMEKLİLİK İPTAL
Karakaş, bir kişinin gerçekten çalışmadan bir iş yerinden sigortalı gösterilmesi durumunda SGK’nın bu sigortalılığı iptal ettiğini belirtti. Aradan uzun yıllar geçmiş olsa dahi fiili ve gerçek bir çalışma yoksa işlemlerin geçersiz sayıldığını ifade etti.
SGK sahte sigortalılık iptali kapsamında, dost ya da akraba iş yerinden sigortalı gösterilme durumlarının da risk taşıdığına dikkat çekildi.
PARAVAN ŞİRKETLERE DİKKAT
Uzmanlara göre kağıt üzerinde kurulan ve gerçekte faaliyeti bulunmayan paravan şirketler üzerinden yapılan sigortalılık işlemleri de tespit ediliyor. SGK’nın İş Yeri Karnesi Sistemi ile risk analizleri yaptığı ve şüpheli iş yerlerini mercek altına aldığı belirtildi.
Denetimler sonucunda sahte olduğu belirlenen iş yerlerinde geçen sigortalılık süreleri iptal ediliyor. Emekli olmuş kişiler için de emeklilik iptali uygulanabiliyor.
ŞİRKET SAHİBİ VE EŞ DURUMLARI
Şirket sahiplerinin ya da ortaklarının kendi şirketlerinde 4/A’lı sigortalı olarak gösterilmesi de iptal nedeni olabiliyor. Bu durumda kişinin sigortalılık statüsü değişiyor ve emeklilik şartları yeniden hesaplanıyor.
Ayrıca eşin kendi eşinin iş yerinde ücret almadan sadece yardım amaçlı çalışması halinde de SGK sahte sigortalılık iptali gündeme gelebiliyor. Gerçek bir hizmet akdi bulunması şartı aranıyor.
SAHTE BOŞANMA VE YETİM AYLIĞI
Vefat eden babanın maaşını almak amacıyla yapılan gerçeğe aykırı boşanmalar da tespit edildiğinde yetim aylığı iptal ediliyor. Kurum, ödenen maaşları faiziyle birlikte geri talep edebiliyor.
Aynı şekilde doğum yardımı, iş göremezlik ödeneği, sağlık harcamaları ve işsizlik ödeneği gibi haklardan sahte sigortalılık yoluyla yararlanılması halinde tüm ödemeler geri alınıyor.
PRİMLER İADE EDİLMİYOR
Karakaş, sahte sigortalılık durumunda yatırılan primlerin gelir kaydedildiğini ve iade edilmediğini belirtti. Emekli maaşı alınmışsa gecikme zammı ve faiziyle birlikte geri tahsil edildiğini ifade etti.
SGK sahte sigortalılık iptali kapsamında denetimlerin artırıldığı, özellikle yapay zekâ destekli analizlerle usulsüzlüklerin tespit edildiği kaydedildi. Yetkililer, vatandaşların gerçek bir çalışma olmadan sigortalı gösterilmemesi konusunda dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.