Trabzon’un önemli tarihi yapılarından Tabakhane Köprüsü’nde arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları için hazırlıklar başladı. Kentin simge yapıları arasında gösterilen köprüde yürütülecek çalışmalarla, Roma döneminden günümüze uzanan çok katmanlı tarihinin daha net biçimde ortaya çıkarılması amaçlanıyor.
Ortahisar ile Cumhuriyet mahallelerini Kuzgun Dere üzerinden birbirine bağlayan Tabakhane Köprüsü, yalnızca şehir içi ulaşım açısından değil, tarihi miras bakımından da büyük önem taşıyor. Farklı medeniyetlerin izlerini bir arada taşıyan yapı, yüzyıllar boyunca geçirdiği onarımlar ve eklemelerle bugünkü görünümüne ulaştı. Köprünün özellikle güney bölümünde yer alan ve ilk inşa evresi 1. yüzyıla kadar uzanan bölümün, yapılacak kazılarla daha ayrıntılı biçimde inceleneceği belirtiliyor.
ARKEOLOJİK KAZI İLE TARİH ORTAYA ÇIKACAK
Tabakhane Köprüsü’nde ilk etapta arkeolojik kazı çalışmaları yapılacak. Bu süreçte yapının temeline kadar inilmesi ve geçmiş dönemlere ait kalıntıların kayıt altına alınması planlanıyor. Uzman ekipler, köprünün farklı dönemlerde geçirdiği değişimleri yerinde inceleyerek yapının bilinmeyen yönlerini gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor.
Kazı çalışmalarının ardından restorasyon aşamasına geçilecek. Bu bölümde köprünün mevcut yapısının korunması, yıpranan alanların güçlendirilmesi ve tarihi dokuya uygun biçimde yenilenmesi esas alınacak. Çalışmalarda, Roma, Bizans, Komnenos, Akkoyunlu ve Osmanlı dönemlerinden kalan yapı unsurlarının bütünlüğünün korunmasına öncelik verileceği değerlendiriliyor.
ROMA'DAN OSMANLI'YA UZANAN GEÇMİŞ
Tabakhane Köprüsü, Trabzon’un tarih boyunca taşıdığı çok kültürlü yapının önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. İlk inşa evresinin Roma dönemine dayandığı belirtilen köprü, daha sonra Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde genişletildi. Ardından Trabzon Komnenos Krallığı döneminde onarılan yapı, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan zamanında kâgir hale getirildi.
Osmanlı döneminde de çeşitli onarımlardan geçen köprü, 1833 yılında Trabzon Valisi Emin Muhlis Paşa tarafından kapsamlı şekilde yenilendi. Cumhuriyet döneminde yapılan güçlendirme çalışmalarıyla birlikte günümüzdeki görünümünü kazanan yapı, iki ayrı tarihsel bölümden oluşmasıyla dikkat çekiyor. Güneyde Roma dönemine, kuzeyde ise Akkoyunlu ve Osmanlı dönemine ait izler bulunuyor.
PAZARKAPI VE TABAKHANE VADİSİ İÇİN YENİ DÖNEM
Bölgede yapılacak çalışmaların yalnızca köprüyle sınırlı kalmayabileceği, çevredeki tarihi katmanların da daha görünür hale gelebileceği değerlendiriliyor. Tabakhane Vadisi ve Pazarkapı çevresinin, geçmişten bugüne yerleşim ve yaşam alanı olarak önemli bir konumda bulunduğu ifade ediliyor.
Bu alanda daha önce ortaya çıkan kaya mezarları, şapeller, su kemerleri, rıhtım izleri ve sur kalıntıları, bölgenin arkeolojik açıdan büyük potansiyel taşıdığını gösteriyor. Yapılacak kazılarla, Tabakhane Köprüsü çevresinde yeni buluntulara ulaşılması ihtimali de dikkat çekiyor.
TARİHİ DOKUYA UYGUN RESTORASYON HEDEFLENİYOR
Köprünün geçmişte geçirdiği müdahaleler nedeniyle özgün yapısının bazı bölümlerinde bozulmalar yaşandığı belirtilirken, yeni restorasyon sürecinde aslına uygun bir yaklaşım benimsenmesi bekleniyor. Amaç, hem yapının tarihsel kimliğini korumak hem de Trabzon’un kent siluetine yakışan güçlü bir kültürel değer oluşturmak.
Uzmanlar, Tabakhane Köprüsü ile çevresindeki tarihi alanların birlikte değerlendirilmesi halinde bölgenin önemli bir kültür ve turizm noktası haline gelebileceğini düşünüyor. Yapılacak çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte, Trabzon’un geçmişine ışık tutan bu önemli mirasın daha görünür ve güçlü bir şekilde geleceğe taşınması hedefleniyor.