Sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenleme bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Çocukların dijital platformlardaki güvenliğini artırmayı amaçlayan uygulamayla 15 yaşını doldurmamış kişilere sosyal ağ hizmeti sunulmayacak. Sosyal medya platformlarını kullanan tüm vatandaşlar için ise e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması zorunlu olacak.
Düzenleme kapsamında mevcut hesapların yaş doğrulama işlemlerini tamamlaması için 31 Mart 2027 tarihine kadar süre tanındı. Yeni sistemde kullanıcıların kimlik bilgileri doğrudan sosyal medya şirketleriyle paylaşılmayacak. Bunun yerine e-Devlet üzerinden oluşturulan dijital yaş doğrulama belirteci kullanılacak.
SOSYAL MEDYA KULLANICILARI YAŞINI NASIL DOĞRULAYACAK?
Yeni uygulamada yaş doğrulama işlemleri e-Devlet üzerinden gerçekleştirilecek. Kullanıcılar, www.turkiye.gov.tr adresinden veya e-Devlet mobil uygulamasından hesaplarına giriş yaptıktan sonra Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından sunulan yaş doğrulama hizmetine ulaşacak.
Sistem, nüfus kayıtlarındaki doğum tarihini esas alarak kişinin 15 ve 18 yaş sınırlarını doldurup doldurmadığını kontrol edecek. İşlemin ardından kullanıcının yalnızca hangi yaş grubunda olduğunu gösteren dijital bir doğrulama belirteci oluşturulacak.
Kullanıcı, e-Devlet üzerinden aldığı kodu sosyal medya platformunun doğrulama alanına girecek. Platform, kodun geçerliliğini sistem üzerinden kontrol ettikten sonra hesaba erişim sağlayacak.
Yaş doğrulamasının bir defaya mahsus yapılması planlanırken mevcut hesaplar için geçiş süreci 31 Mart 2027'ye kadar devam edecek.
15 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLARIN HESAPLARI KAPATILACAK MI?
Düzenlemenin en önemli başlıklarından biri 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımı oldu.
15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmayacak. Bu nedenle yaş şartını karşılamayan kullanıcıların mevcut hesaplarına erişimi engellenecek. Yaşını doğrulayamayan kişilerin yeni hesap açmasına da izin verilmeyecek.
Örneğin, 14 yaşındaki bir çocuk 15 Ocak 2027 tarihinde yaş doğrulamasına tabi tutulduğunda henüz 15 yaşını doldurmamışsa hesabı kapatılabilecek. Çocuğun 15 Şubat'ta 15 yaşına girmesi durumunda hesabının otomatik olarak yeniden açılacağına ilişkin yönetmelikte açık bir hüküm bulunmuyor. Yaş şartını tamamlayan kullanıcıların yeni hesap açması mümkün olacak.
15-17 YAŞ ARASINDAKİ ÇOCUKLARA ÖZEL KURALLAR GETİRİLDİ
15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar sosyal medyayı kullanabilecek. Ancak bu yaş grubuna yönelik ek güvenlik ve gizlilik önlemleri uygulanacak.
Yeni düzenlemeye göre 15-17 yaş arasındaki çocukların hesapları gizli olarak oluşturulacak. Herkese açık profil seçeneği bulunmayacak.
Bu hesaplara yalnızca çocuğun takip ettiği kullanıcılar mesaj gönderebilecek. Ayrıca çocukların profil fotoğrafları, paylaşımları ve görsellerinin ekran görüntüsünün alınmasını engellemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak.
Çocuk kullanıcıların hesaplarında canlı yayın özelliği de bulunmayacak.
BİRDEN FAZLA SOSYAL MEDYA HESABI AÇILABİLECEK Mİ?
Düzenlemede bir kişinin yalnızca tek bir sosyal medya hesabı açabileceğine yönelik açık bir sınırlama bulunmuyor.
Bununla birlikte kullanıcıların açabileceği hesap sayısına teknik bir sınır getirilip getirilmeyeceği henüz netleşmiş değil. Gerçek isim kullanma zorunluluğu da bulunmuyor. Kullanıcılar sosyal medya platformlarında takma isim kullanmaya devam edebilecek.
T.C. KİMLİK NUMARASI SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİNE VERİLECEK Mİ?
Yeni sistemde kullanıcıların kişisel bilgilerinin korunması da önemli başlıklar arasında yer alıyor.
Yönetmeliğin 7. maddesine göre sosyal medya platformlarına iletilecek dijital belirteçte ad, soyad, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi veya kişiyi tanımlamaya yarayacak başka bir kişisel bilgi bulunmayacak.
Belirteç yalnızca kişinin 15 ve 18 yaş sınırlarını doldurup doldurmadığını gösterecek. Platformlar bu bilgiyi yaş doğrulaması dışında başka bir amaçla kullanamayacak.
Ancak sistemin teknik olarak nasıl işleyeceğine ilişkin bazı ayrıntılar henüz netlik kazanmış değil.
VPN KULLANAN ÇOCUKLAR YAŞ SINIRINI AŞABİLECEK Mİ?
Sosyal medya yasağının ardından VPN kullanımı da merak edilen konular arasında yer aldı.
VPN, internet bağlantısının farklı bir ülke üzerinden yönlendirilmesini sağlayabiliyor. Ancak yeni yönetmelik, platformların ilk doğrulamanın ardından da kendi yaş kontrol yöntemlerini kullanmasını öngörüyor.
Hesabın beyan edilen yaş grubundan farklı biri tarafından kullanıldığına ilişkin makul şüphe oluşması durumunda platformlar hesabı askıya alabilecek ve yeniden doğrulama isteyebilecek.
EBEVEYNLERE SÜRE VE HARCAMA KONTROLÜ İMKÂNI
Yeni düzenlemeyle sosyal medya şirketlerine ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu da getirildi.
Anne, baba ve yasal vasiler bu araçlar üzerinden çocuklarının sosyal medya kullanım sürelerini görebilecek ve günlük kullanım sınırı belirleyebilecek.
Ayrıca hesap ayarları ve belirli özellikler ebeveyn kontrolüne açılacak. Ücretli üyelik, satın alma ve kiralama işlemleri onaya bağlanabilecek. Ebeveynler harcama limiti belirleyebilecek ve konum paylaşımını kontrol edebilecek.
SAHTE VE BOT HESAPLAR İÇİN SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Yeni düzenlemenin sahte hesaplar üzerindeki etkisi de merak ediliyor.
Yaş doğrulama sisteminde kullanıcının gerçek adının tespit edilmesi değil, yaş grubunun belirlenmesi esas alınıyor. Bu nedenle takma isim kullanılması yasaklanmıyor.
Ancak otomatik olarak yönetilen bot hesapların yaş doğrulamasını nasıl gerçekleştireceği ve kurumsal hesaplar için özel bir istisna uygulanıp uygulanmayacağı henüz açıklığa kavuşmuş değil.
YETKİLİLERDEN SAHTE MESAJ UYARISI
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı, yeni düzenlemeyle ilgili vatandaşlara önemli bir uyarıda bulundu.
Yapılan açıklamada, üçüncü taraf uygulamalar veya kişiler aracılığıyla gönderilen mesaj ve yönlendirmelere itibar edilmemesi istendi. Bu mesajlarda bulunan bağlantılara tıklanmaması gerektiği belirtilirken e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları, banka ve kredi kartı bilgilerinin hiçbir kişi veya platformla paylaşılmaması gerektiği vurgulandı.
Yeni uygulamayla birlikte sosyal medya kullanımında yaş doğrulaması zorunlu hâle gelirken, mevcut hesaplar için tanınan geçiş sürecinin 31 Mart 2027 tarihine kadar tamamlanması gerekiyor.
