Trabzon’un Çaykara ilçesinde yer alan ve doğal güzelliğiyle Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Uzungöl’ün oluşum süreci, bilimsel bir projeyle detaylı şekilde araştırılıyor. Karadeniz Teknik Üniversitesi Heyelan Uygulama Araştırma Merkezi (UYGAR) ile AFAD Trabzon İl Müdürlüğü işbirliğinde başlatılan çalışmada, gölün yüzlerce yıl önce nasıl meydana geldiği ve günümüzde benzer risklerin bulunup bulunmadığı ele alınıyor.
Uzungöl’ün, 1600’lü yıllarda Şerah köyünün yer aldığı vadi yamaçlarında meydana gelen büyük bir heyelan sonucu oluştuğu uzun süredir dile getirilen bir rivayet olarak biliniyor. Bu heyelan sırasında kayan toprak ve kaya kütlelerinin Haldizen Deresi’nin önünü kapattığı ve doğal bir set oluşturarak gölü meydana getirdiği düşünülüyor. Ancak bu sürecin hangi koşullarda gerçekleştiği ve hangi jeolojik faktörlerin etkili olduğu bugüne kadar net olarak ortaya konulamamıştı.
UZUNGÖL’ÜN JEOLOJİK OLUŞUMU MERCEK ALTINDA
Başlatılan proje kapsamında KTÜ’lü akademisyenler ile AFAD ekipleri, bölgede kapsamlı jeolojik, jeofizik ve jeomorfolojik incelemeler gerçekleştirecek. Yapılacak çalışmalarla, geçmişte yaşanan heyelanın tetikleyici unsurları, bölgenin zemin yapısı ve topoğrafik özellikleri bilimsel verilerle analiz edilecek.
Araştırmalar yalnızca Uzungöl’ün geçmişine ışık tutmakla sınırlı kalmayacak. Elde edilecek bulgular, bölgedeki olası afet risklerinin belirlenmesine ve gelecekte alınabilecek önleyici tedbirlerin planlanmasına da katkı sağlayacak. Özellikle iklim değişikliğine bağlı olarak artan aşırı yağışlar ve ani kar erimelerinin, bölgedeki heyelan ve taşkın riskleri üzerindeki etkileri değerlendirilecek.
BİLİMSEL ÇALIŞMALAR AFET RİSKLERİNE REHBER OLACAK
Proje kapsamında yürütülen çalışmaların, yerel yönetimler ve ilgili kurumlar için yol gösterici olması hedefleniyor. Uzungöl gibi doğal sit alanlarında yapılacak bilimsel analizler sayesinde, benzer coğrafi özelliklere sahip bölgelerde yaşanabilecek afetlerin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Uzungöl’ün bugün dünya çapında tanınan bir destinasyon haline gelmesinde, doğal yapısının korunması büyük önem taşıyor. Bu nedenle araştırma sonuçlarının, hem turizmin sürdürülebilirliği hem de bölge halkının güvenliği açısından önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.
UZUNGÖL ESKİ BİR HEYELAN GÖLÜ
Çalışmalarla ilgili değerlendirmelerde bulunan KTÜ Heyelan Uygulama Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hakan Ersoy, Uzungöl’ün eski bir heyelan gölü olduğunu vurguladı. Ersoy, günümüzde gölün ilk oluşumuna neden olan büyüklükte bir heyelan tehlikesi bulunmadığını, ancak üst kesimlerde sınırlı hareketliliklerin gözlemlendiğini ifade etti.
Aşırı yağışlar ve kar erimelerine bağlı olarak zaman zaman vadi tabanlarında taşkınların yaşanabildiğini belirten Ersoy, yürütülen araştırmaların tamamen bilimsel amaçlı olduğunu ve Uzungöl’ün geleceğine dair önemli veriler sunacağını dile getirdi.
BİLİM VE DOĞA KORUMA BİR ARADA
Uzungöl özelinde başlatılan bu proje, doğa ile bilimin bir arada yürütülebileceğini gösteren önemli bir örnek olarak öne çıkıyor. Çalışmaların önümüzdeki aylarda somut sonuçlar vermesi ve bölgeye yönelik uzun vadeli risk yönetim planlarının oluşturulmasına katkı sağlaması bekleniyor.