Yapay zekâya kozmetik markası sorulduğunda 138 isimden yalnızca 31'i görünüyor

Dört yapay zekâ asistanına 27 Türkçe kozmetik sorusu beşer kez sorulduğunda 540 yanıt birikiyor. Bu yanıtlarda en sık geçen isim The Purest Solutions oldu; yanıtların yüzde 54'ünde öne çıktı ve AI Görünürlük Skorunda 96,3 ile ilk sıraya yerleşti. Ancak ölçümün en dikkat çekici sonucu sıralamanın tepesinde değil, altında duruyor.

Herm.io'nun kozmetik kategorisi için yürüttüğü bu ölçümde 138 marka izlendi ve toplamda 4.000'den fazla marka anılması kaydedildi. Buna karşın markaların yalnızca 31'i, yanıtların yüzde 5'inde anılma eşiğini geçebildi. Kalan 107 marka ölçümün kapsamındaydı, fakat asistanların önerdiği rafta pratikte yer bulamadı.

Ölçümde en çok anılan kozmetik markaları

İlk yedi sıradaki isimler ve AI Görünürlük Skorları şöyle sıralandı.

Tabloda iki farklı sayı var ve karıştırılmamaları gerekiyor. Yüzde 54, The Purest Solutions'ın 540 yanıtın kaçında öne çıktığını anlatan bir oran. 96,3 ise markaların birbirine göre konumlandığı AI Görünürlük Skoru. Skor sıralamayı üretiyor, oran ise bir markanın kaç yanıtta göründüğünü doğrudan söylüyor.

Skorlar arasındaki mesafeler, sıralamanın düzgün azalan bir merdiven olmadığını gösteriyor. En büyük sıçrama en tepede: birinci ile ikinci arasındaki 10,7 puanlık fark, ilk yedili içindeki diğer bütün ardışık farklardan geniş. Alt uçta ise isimler sıkışıyor, beşinci ve yedinci sıra arasında toplam 5,2 puan var. Ölçüm ayrışmış tek bir tepe ve onun altında yoğunlaşmış bir grup üretiyor.

Yüzde 5 eşiğini geçen 31 marka, geçemeyen 107 marka

540 yanıta yayılan 4.000'den fazla anılma, yanıt başına ortalama yediden fazla marka adı demek. Bu rakam ilk bakışta geniş bir öneri havuzu izlenimi veriyor. Anılmalar eşit dağılmadığı için havuz göründüğünden dar kalıyor; aynı isimler yanıttan yanıta tekrar ettikçe toplam anılma sayısı artıyor, isim çeşitliliği artmıyor.

Eşik burada bir kalite filtresi değil, görünürlük filtresi. Bir markanın 540 yanıtın yüzde 5'inde, yani yaklaşık 27 yanıtta anılması gerekiyor ki ölçümde düzenli görünen isimler arasına girebilsin. Bunun altında kalan markalar hiç anılmamış değil; anılmaları belirli sorulara ve tek tük yanıtlara sıkışmış durumda.

İzlenen markaların yaklaşık yüzde 22'si eşiğin üzerinde kalırken geri kalanı dağınık ve seyrek anılmalarla sınırlandı. Eşiği geçen ve geçemeyen isimlerin tam listesi, yapay zekada en çok önerilen kozmetik markaları ölçümünün ayrıntılı sonuçlarında yayımlandı.

Bu dağılımın alışverişçi tarafındaki karşılığı basit. Asistana kozmetik markası sorduğunuzda karşınıza çıkan üç beş isim, 138 markalık bir havuzun yalnızca en görünür ucundan geliyor.

Aynı isimlerin tekrar etmesi neyi gösteriyor

Bu sorunun cevabı ölçümün kendi sınırıyla başlıyor. Çalışma asistanların ne söylediğini kaydediyor, o cevabı nasıl ürettiklerini açmıyor. Dolayısıyla tekrarın nedeni ölçülmüş bir olgu değil; ölçülen şey tekrarın kendisi ve ne kadar güçlü olduğu.

Tekrarın güçlü olduğu ise net biçimde görülüyor. Aynı 27 soru her modele beşer kez soruldu, yani sıralama tek bir denemenin rastlantısına dayanmıyor. Dört asistanın birikmiş yanıtlarında sıralamanın tepesi büyük ölçüde aynı isimlerden oluştu. Uzlaşma yine de tam değil: Claude kendi yanıtlarında Farmasi'yi ilk sıraya taşıdı.

Ortaya çıkan tablo şu: ortak bir çekirdek var, kenarları modelden modele değişiyor. Tepedeki isimlerin dört asistanda da tekrar etmesi onların ortak bir görünürlüğe sahip olduğunu gösteriyor. İlk sıranın kime ait olacağı ise sorduğunuz asistana göre değişebiliyor.

Görünürlük sıralaması bir kalite sıralaması değil

Bu ölçümün ne olmadığını söylemek, ne olduğunu söylemek kadar önemli. Sıralama bir görünürlük ölçümü ve raporun kendisi bunun kalite sıralaması olmadığını açıkça yazıyor.

• Skor, bir markanın yanıtlarda ne sıklıkla ve ne kadar öne çıkarak anıldığını gösterir
• Skor; ürün kalitesi, güvenlik, fiyat veya kullanıcı memnuniyeti hakkında bilgi vermez
• Düşük skor markanın piyasada olmadığı anlamına gelmez, asistan yanıtlarında az göründüğü anlamına gelir
• Sıralama asistanların ölçüm sırasındaki yanıtlarını yansıtır, sabit bir liste değildir

Ayrım, sıralamayı bir alışveriş tavsiyesi gibi okumaya başladığınız anda kayboluyor. Yüksek görünürlük, bir markanın adının çok sayıda yanıtta geçtiği anlamına gelir. Bir ürünün size uygun olup olmadığı ise cilt tipinden bütçeye, içerik tercihinden ürünün bulunabilirliğine kadar bu ölçümün kapsamadığı değişkenlere bağlı.

28 Ağustos Cuma Hutbesinin Konusu Vatan Sevgisi

İçeriği Görüntüle

Yoğunlaşmayı bilerek bir yapay zekâ yanıtını okumak

Asistandan gelen kısa bir marka listesi, arkasındaki dağılımı göstermiyor. Ölçümün yaptığı şey tam olarak bu dağılımı görünür kılmak: yanıtta üç isim varsa, aynı kategorideki yüzlerce marka o yanıtın dışında kalmış demektir.

Bunu bilmek listeyi okuma biçimini değiştiriyor. Sıralamanın başındaki isim kategorinin tamamının özeti değil, ölçümün kaydettiği en görünür uç. Bir marka listede yoksa bu, markanın var olmadığı anlamına gelmiyor; havuzun eşik altında kalan bölümünde olduğu anlamına geliyor.

Ölçüm bu farkı kozmetik için sayıya döküyor. Aynı yöntem iç giyimden mobilyaya kadar başka kategorilere de uygulandığı için, bir asistanın önerdiği rafın pazarın ne kadarını temsil ettiği sorusu tek bir sektörle sınırlı kalmıyor.