Yıllarca "düğünde takılan her şey gelinindir" diye bilinen kural değişti. Yargıtay artık takının kime takıldığına bakıyor. Bileziğin, kemerin ve çeyreğin eksik olmadığı Karadeniz düğünlerinde bu değişiklik, boşanma aşamasındaki hesabı da değiştiriyor.
Trabzon'da düğün denince akla önce takı merasimi geliyor. Hasır bilezikler, kemerler, yakaya iliştirilen çeyrekler ve zarfla verilen paralar çoğu zaman genç çiftin ilk birikimi oluyor. Evlilik yolunda gittiği sürece bu takıların kime ait olduğu sorulmuyor. Soru, boşanma gündeme geldiğinde ortaya çıkıyor.
Eski kural neydi, ne değişti?
Yargıtay uzun yıllar boyunca, aksine bir anlaşma ya da yerel âdet yoksa düğünde kim tarafından kime takılırsa takılsın bütün ziynet eşyasını kadına ait saydı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 4 Nisan 2024 tarihli kararıyla bu görüşten ayrıldı. Yeni ölçüte göre sıra şöyle işliyor:
• Eşler arasında takıların paylaşımına dair bir anlaşma varsa önce o uygulanıyor.
• Anlaşma yoksa, varlığı ispatlanabilen yerel örf ve âdete bakılıyor.
• İkisi de yoksa kural basit: Kadına takılan kadının, erkeğe takılan erkeğin.
• Erkeğe takılmış olsa bile bilezik, kolye gibi kadına özgü takılar kadına ait kabul ediliyor.
• Takı sandığına ya da torbasına atılanlar hangi cinse özgüyse onun, ikisine de özgü değilse ortak sayılıyor.
Uyuşmazlık çoğu zaman ispatta düğümleniyor
Konuyu değerlendiren İzmir boşanma avukatı Yağmur Tahtasız, yeni ölçütün düğün kayıtlarını her zamankinden önemli hale getirdiğini belirtiyor. Tahtasız'a göre mahkemeler artık yalnızca kaç bilezik takıldığına değil, hangi takının kimin üzerine takıldığına da bakıyor. Bu nedenle düğün videosu, fotoğraflar ve takı merasiminde hazır bulunan tanıklar dosyanın belirleyici delilleri oluyor.
Bir başka sık görülen durum, takıların evlilik sırasında bozdurulması. Ev ya da araba alınırken, borç kapatılırken kullanılan ziynetler için Yargıtay'ın yerleşik yaklaşımı değişmedi: Kadın, takılarını geri istememek üzere verdiği ispatlanmadıkça bunları talep edebiliyor.
Ziynet alacağı nasıl isteniyor?
• Talep boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebildiği gibi ayrı bir dava olarak da açılabiliyor. Görevli mahkeme aile mahkemesi.
• Takıların cinsi, adedi, ayarı ve gramı dilekçede tek tek belirtilmeli. "Düğünde takılan altınlar" gibi genel bir ifade yeterli olmuyor.
• Öncelikle takıların aynen iadesi, bu mümkün değilse bedeli isteniyor.
• Boşanma davasından farklı olarak bu talep, istenen değer üzerinden ayrıca harca tabi.
Tahtasız, düğün kaydı bulunmayan eski evliliklerde ispatın zorlaştığını, bu durumda kuyumcu faturalarının ve yakın akraba dışındaki tanıkların önem kazandığını söylüyor.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Kaynak: Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 04.04.2024 tarihli, E. 2023/5704, K. 2024/2402 sayılı karar; 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 6, 220.
