Para, başarı, sosyal çevre veya sürekli mutlu olmak... İyi bir yaşam denildiğinde akla birçok farklı unsur geliyor. Ancak yeni bir araştırma, insanların yaşamlarını değerlendirirken en fazla önem verdiği konulardan birinin kendi kararlarını verebilme özgürlüğü olabileceğini gösteriyor.
1.200’den fazla yetişkinin katıldığı çalışmada, insanların yaşam doyumu ile psikolojik ihtiyaçları arasındaki ilişki incelendi. Araştırmada özellikle özerklik duygusunun diğer faktörlerden ayrıldığı görüldü.
KENDİ HAYATININ KONTROLÜNDE OLMAK ÖNEMLİ
Özerklik, bireyin yaptığı seçimlerin kendisine ait olduğunu hissetmesi anlamına geliyor. Kişinin hayatını tamamen kontrol edebilmesi gerekmiyor. Asıl önemli nokta, önemli kararlarda kendi isteklerinin ve değerlerinin etkili olduğunu düşünmesi.
Araştırma sonuçlarına göre kişiler hayatlarını değerlendirirken yalnızca “Kendimi ne kadar iyi hissediyorum?” sorusuna yanıt aramıyor. Kendi tercihlerini yaşayabilmek ve kararlarının arkasında durabilmek de genel yaşam memnuniyetini etkileyebiliyor.
ZOR KARARLAR NEDEN TATMİN SAĞLAYABİLİYOR?
Bazı tercihler ilk bakışta mutluluğu azaltıyor gibi görünebilir. Daha fazla sorumluluk gerektiren bir işe başlamak, alışılmış çevreden ayrılmak veya belirsizlik içeren bir karar almak kısa vadede stresi artırabilir.
Ancak kişinin bu yolu kendi isteğiyle seçmesi, hayatının yönünü kendisinin belirlediği hissini güçlendirebilir. Araştırmadaki bulgular da sürekli neşe halinde olmak ile yaşamından genel olarak memnun olmak arasında fark bulunabileceğine işaret ediyor.
Bu nedenle daha zor ancak kişinin kendi tercihleriyle şekillenen bir yaşam, dışarıdan daha rahat görünen fakat kişinin seçim hakkının sınırlı olduğu bir yaşamdan daha tatmin edici algılanabilir.
PARA VE İLİŞKİLER ÖNEMSİZ Mİ?
Araştırmanın sonuçları para, yakın ilişkiler veya olumlu duyguların önemsiz olduğunu göstermiyor. Bu unsurlar yaşam kalitesine katkı sağlamaya devam ediyor. Ancak kişinin seçim hakkını görmezden gelen bir yaklaşımın uzun vadede yaşam doyumunu olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Bulguların şimdilik belirli Batılı toplumlarda yapılan araştırmaya dayanması nedeniyle farklı kültürlerde yeni çalışmalar yapılması gerekiyor.
Araştırmanın ortaya koyduğu temel fikir ise dikkat çekici: İnsanların iyi bir yaşam algısında yalnızca sahip oldukları şeyler değil, o hayata ne ölçüde kendi kararlarıyla yön verebildikleri de önemli bir yer tutuyor.
