Uluslararası enerji piyasalarında endişe yaratan gelişmelerle ilgili açıklamalarda bulunan Fatih Birol, savaşın enerji arzı üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre Körfez bölgesinde çok sayıda enerji tesisi hasar görürken, küresel ölçekte ciddi bir arz kaybı yaşanıyor.
ENERJİ ARZINDA BÜYÜK KAYIP
Fatih Birol, günlük petrol arzında yaklaşık 13 milyon varillik kayıp yaşandığını belirtti. Dünyanın günlük petrol talebinin 100 milyon varil seviyesinde olduğunu hatırlatan Birol, bu kaybın oldukça büyük olduğunu vurguladı.
Doğal gaz tarafında da yaklaşık 100 milyar metreküplük bir tedarik kaybı yaşandığını ifade eden Birol, mevcut tablonun geçmişte yaşanan enerji krizlerinden daha ciddi bir boyutta olduğunu dile getirdi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KRİTİK NOKTADA
Birol, Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji ticareti açısından kritik bir geçiş noktası olduğunu belirtti. Boğazın kapanması halinde dünya ekonomisinin ciddi şekilde etkilenebileceği uyarısında bulundu.
Uzun süredir dünya ekonomisinin bu kadar dar bir geçiş noktasına bağlı olmasının risklerine dikkat çektiklerini söyleyen Birol, bu durumun enerji güvenliği açısından büyük tehdit oluşturduğunu ifade etti.
ENERJİ TESİSLERİNDE AĞIR HASAR
Körfez bölgesinde petrol sahaları, rafineriler ve LNG terminalleri dahil toplam 84 enerji tesisinin zarar gördüğü açıklandı. Bu tesislerin 34’ünde ise ciddi hasar bulunduğu belirtildi.
Hasar gören tesislerde üretimin eski seviyelere dönmesinin en az iki yıl sürebileceği ifade edilirken, bazı alanlarda bu sürenin daha da uzayabileceği değerlendiriliyor.
PETROL PİYASASINDA OYNAKLIK BEKLENİYOR
Birol, önümüzdeki dönemde petrol piyasasında dalgalanmaların yaşanabileceğini belirtti. Fiyatların yüksek seyretmesinin özellikle gelişmekte olan ülkeler için risk oluşturduğunu vurguladı.
Yüksek enerji fiyatlarının enflasyonu artırabileceğini ve dış ticaret açıklarını büyütebileceğini belirten Birol, bazı ülkeler için borç riskinin artabileceği uyarısında bulundu.
TANKERLER BEKLEMEDE
Bölgede 200’den fazla petrol tankeri ve 10 LNG tankerinin dolu şekilde beklediği bilgisi paylaşıldı. Hürmüz Boğazı’nın açılmasıyla bu arzın piyasaya girmesi bekleniyor ancak mevcut hasar nedeniyle hızlı bir toparlanmanın zor olduğu ifade ediliyor.
TÜRKİYE İÇİN ALTERNATİF SENARYOLAR
Fatih Birol, Türkiye açısından alternatif enerji projelerinin önemine de değindi. Basra ile Ceyhan arasında yeni boru hattı projeleri ve mevcut hatların geliştirilmesinin gündeme gelebileceğini belirtti.
Ayrıca Bakü-Ceyhan hattının kapasitesinin artırılmasının da önemli bir seçenek olduğu ifade edildi. Türkiye’nin enerji koridoru rolünün bu süreçte daha da güçlenebileceği vurgulandı.
KÜRESEL EKONOMİ İÇİN RİSK ARTIYOR
Enerji arzındaki daralma sadece petrol ve gazla sınırlı kalmıyor. Gübre, sülfür, helyum ve petrokimya ürünleri gibi kritik emtialarda da tedarik sorunları yaşanabileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, mevcut durumun küresel ekonomi üzerinde ciddi baskı oluşturabileceğini ve ülkelerin kısa ile orta vadeli stratejiler geliştirmesi gerektiğini belirtiyor.
