NESİMİ’YE AİT BİLİNMEYEN ŞİİRLER ORTAYA ÇIKTI
Munzur Üniversitesi öğretim üyesi İlyas Kayaokay, edebiyat dünyasını yakından ilgilendiren önemli bir keşfe imza attı. Kayaokay, şahsi kütüphanesinde yer alan ve menşei Şam’daki Fransız Lazarist Koleji’ne dayanan özel bir yazma defterde, 14. yüzyılın büyük mutasavvıf şairi Nesimi’ye ait bugüne kadar bilinmeyen şiirler tespit etti.
Yapılan bilimsel incelemeler sonucunda yazmada yer alan altı gazelin, Türkiye ve Azerbaycan’da yayımlanan hiçbir Nesimi Divanı neşrinde ya da şiir mecmuasında bulunmadığı belirlendi.
YAZMA DEFTERİN TARİHİ VE ÖZELLİKLERİ
-
yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başlarında istinsah edildiği değerlendirilen defterin, toplam 172 gazel içerdiği tespit edildi. Karşılaştırmalı metin incelemeleri sonucunda bu gazellerden 6’sının ilk kez ilim dünyasına kazandırıldığı ortaya kondu. Defterin, bir Lazarist misyoner koleji arşivine ait olması, çalışmayı yalnızca edebi değil aynı zamanda kültürel ve tarihsel açıdan da değerli kılıyor.
Kayaokay, yazmanın seçme bir derleme olmadığını, tertip düzeni ve metnin yarım kalmış yapısının, defterin en az iki cildinin daha bulunabileceğine işaret ettiğini belirtti. Bu kayıp ciltlerde henüz bilinmeyen başka manzumelerin de yer alabileceği ifade ediliyor.
TÜRKİYE VE AZERBAYCAN NEŞİRLERİYLE KARŞILAŞTIRILDI
Defterde yer alan 172 gazel, Türkiye ve Azerbaycan sahasında yayımlanan tüm Türkçe Nesimi Divanı neşirleriyle tek tek karşılaştırıldı. Yapılan incelemelerde, bu şiirlerden 23’ünün Hüseyin Ayan tarafından hazırlanan Türkçe Divan’da yer almadığı, bunlardan 17’sinin ise farklı mecmualarda veya Azerbaycan neşirlerinde kayıtlı olduğu belirlendi.
Ancak bulunan 6 gazelin, hiçbir yayımlanmış kaynakta yer almaması, keşfi ayrıcalıklı ve son derece kıymetli hale getirdi.
MİSYONERLİK FAALİYETLERİYLE BAĞLANTISI ARAŞTIRILIYOR
Doç. Dr. İlyas Kayaokay, yazmanın bir Lazarist misyoner defterinde kayıtlı olmasının önemli soruları beraberinde getirdiğini belirtti. Hurufilik inancına mensup olan ve bu nedenle idam edilen Nesimi’nin eserlerinin, misyonerler tarafından hangi amaçla kayda geçirildiğinin henüz netlik kazanmadığını ifade etti.
Bu durumun, Osmanlı coğrafyasında faaliyet gösteren misyoner kurumların yalnızca dini değil, edebi ve kültürel metinlere de ilgi duyduğunu göstermesi açısından önemli olduğu vurgulandı.
İLİM DÜNYASINA DUYURULACAK
Kayaokay, Nesimi’nin Türkçe Divanı’nın yüzlerce nüshası bulunan problemli bir metin yapısına sahip olduğunu belirterek, tenkitli bir metnin yeniden kurulmasının gerekliliğine dikkat çekti. Tespit edilen bu nadir Lazarist nüshanın ise bu sürece önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
Söz konusu yazmanın, detaylı incelemeleriyle birlikte bu yıl akademik bir makale olarak ilim dünyasına sunulacağı bildirildi.
