Trabzon’da fındık üretimini tehdit eden zararlılar arasında yer alan ve halk arasında “Drakula böceği” olarak bilinen Turunçgil Teke Böceği yeniden gündeme geldi. Uzak Doğu kökenli zararlının Türkiye’ye ithal süs bitkileriyle girdiği değerlendirilirken, Karadeniz Bölgesi’nde özellikle fındık bahçelerinde oluşturabileceği zarar nedeniyle çalışmalar yakından sürdürülüyor.
Trabzon’da uzun süredir gerçekleştirilen mücadele sayesinde böceğin yayılışının önemli ölçüde kontrol altına alındığı belirtilirken, zararlının son olarak Rize’nin Fındıklı ilçesinde görülmesi bölgedeki üreticilerde endişeye neden oldu. Böceğin tespit edildiği alanlarda karantina ve mücadele tedbirleri uygulanmaya başlandı.
DRAKULA BÖCEĞİ FINDIK AĞAÇLARINA NASIL ZARAR VERİYOR?
Turunçgil Teke Böceği, yumurtalarını ağaçların kök bölgesine yakın alt gövdelerine bırakıyor. Yumurtalardan çıkan larvalar ise ağacın kambiyum, diri odun ve öz odun bölümlerinde galeriler açıyor.
Bu galeriler nedeniyle ağacın su ve besin taşıma sistemi zarar görüyor. Sürecin ilerlemesiyle birlikte dallarda kurumalar meydana gelirken, verim kayıpları oluşabiliyor ve ağaç tamamen kaybedilebiliyor.
Zararlının yalnızca fındıkta değil, çok sayıda farklı ağaç ve bitki türünde etkili olabildiği ifade ediliyor.
TRABZON’DA İLK KEZ 2016 YILINDA GÖRÜLDÜ
KTÜ Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Orman Entomolojisi ve Koruma Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi İsmet Harman’ın verdiği bilgilere göre Turunçgil Teke Böceği’nin ana vatanı Çin, Japonya ve Kore olarak biliniyor.
Türkiye’de ilk kez 2014 yılında İstanbul Şile’de tespit edilen zararlı, Trabzon’da ise 2016 yılında Esiroğlu’ndaki Atasu fidan depolama alanında görüldü. Daha sonra çevredeki fındık bahçelerinde de böceğe rastlandığı ve zarara yol açtığı belirlendi.
Harman, zararlının 87 cinse ait 180’den fazla türde etkili olabildiğini belirterek özellikle Trabzon, Rize, Ordu ve Giresun gibi fındık üretiminin yoğun olduğu illerde dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
ÜRETİCİLER BU BELİRTİLERE DİKKAT ETMELİ
Drakula böceğinin erginleri haziran sonundan ağustos sonuna kadar fındık alanlarında görülebiliyor. Yaklaşık 1,5 ile 4 santimetre arasında değişen büyüklüğe sahip böcek, parlak siyah rengi, beyaz lekeleri ve uzun antenleriyle ayırt edilebiliyor.
Üreticilerin özellikle ağaçların kök ve alt gövde bölümlerindeki yuvarlak çıkış deliklerine dikkat etmesi gerekiyor. Ağaç diplerinde oluşan talaş birikintileri ve nedeni açıklanamayan kurumalar da zararlının bulunduğuna işaret edebiliyor.
Bu belirtilerden herhangi birinin görülmesi halinde il veya ilçe tarım müdürlükleri başta olmak üzere ilgili kurumlara hızlı şekilde bilgi verilmesi önem taşıyor.
TEK BİR LARVA BİLE DALI KURUTABİLİYOR
İsmet Harman, zararlının oluşturduğu tehdidin büyüklüğüne dikkat çekerek tek bir larvanın bile fındık ağacındaki bir dalı kaybettirebilecek kadar etkili olduğunu belirtti. Bir ergin böceğin bıraktığı yumurtaların ise bir fındık ocağının tamamına zarar verebileceği ifade edildi.
Zararlıyla mücadelede en etkili yöntemlerden birinin, tespit edilen ağacın köküyle birlikte sökülerek bulunduğu alanda uygun şekilde imha edilmesi olduğu belirtiliyor.
Uzmanlar ayrıca zararlının bulunduğu bölgelerden başka alanlara fidan veya odun taşınmaması gerektiğini vurguluyor. Özellikle fındık üretiminin yoğun olduğu Karadeniz illerinde üreticilerin bahçelerini düzenli kontrol etmesinin yayılımın önlenmesi açısından büyük önem taşıdığı ifade ediliyor.