Geliri düşük ailelerin yaşam koşullarını iyileştirmeyi hedefleyen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi (GETAD), kamuoyunda bilinen adıyla vatandaşlık maaşı, bu yıl hayata geçiriliyor. Yeni sosyal destek modeli ilk etapta pilot uygulama olarak belirli mahallelerde başlatılacak, 2027 yılında ise tüm Türkiye genelinde uygulanacak. Sistemle birlikte, geliri belirlenen eşik değerin altında kalan hanelere temel ihtiyaçlara yönelik düzenli destek sağlanması amaçlanıyor.
Uygulama, sosyal yardım mekanizmalarında önemli bir dönüşüm olarak değerlendirilirken, özellikle kira, gıda ve ısınma giderleri gibi kalemlerde ailelerin yükünü hafifletmeyi hedefliyor.
KİRA GIDA VE ISINMA DESTEKLERİ SAĞLANACAK
Yeni sistem kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ortak bir çalışma yürütüyor. Gelir düzeyleri, hane yapıları ve mevcut sosyal yardımlar detaylı şekilde incelenerek sistemin altyapısı oluşturuluyor.
Çalışmalar tamamlandığında, geliri belirlenen eşik değerin altında kalan ailelere kira, gıda ve ısınma yardımları sağlanacak. Yardımların miktarı ve türü, bölgesel ihtiyaçlara göre şekillendirilecek. Böylece her bölgenin kendi ekonomik ve iklim koşulları dikkate alınarak daha hedefli bir destek modeli uygulanacak.
BÖLGE VE MAHALLE BAZLI İNCELEME YAPILACAK
Uygulamanın önemli ayaklarından birini bölge bazlı analizler oluşturuyor. Isınma giderlerinin yüksek olduğu illerde ailelere ağırlıklı olarak ısınma yardımı verilmesi planlanıyor. Büyükşehirlerde ve kira bedellerinin yüksek olduğu bölgelerde ise kira desteği ön plana çıkacak.
Mahalle bazlı yapılacak incelemelerle, hanelerin gerçek ihtiyaçlarının tespit edilmesi hedefleniyor. Bu sayede sosyal desteklerin daha adil ve etkin biçimde dağıtılması amaçlanıyor. Gelir durumu eşik değerin altında kalan aileler, birden fazla destek kaleminden yararlanabilecek.
GEREKİRSE YASAL DÜZENLEME YAPILACAK
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin kapsamı ve gelir eşiği netleştirildikten sonra, sosyal yardımlar alanında ihtiyaç duyulması halinde yasal düzenlemelere gidilebileceği belirtiliyor. Böylece sistemin sürdürülebilirliği ve uygulama birliği yasal güvence altına alınacak.
Yetkililer, bu modelin mevcut sosyal yardım sistemlerini tamamlayıcı nitelikte olacağını ve istihdamdan uzaklaştırıcı bir etki oluşturmayacağını vurguluyor.
CEVDET YILMAZ DUYURMUŞTU
Sistemin kamuoyuna ilk kez Cevdet Yılmaz tarafından duyurulduğu hatırlatıldı. Yılmaz, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan 2026 bütçe görüşmelerinde Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’ni şu sözlerle açıklamıştı:
Yeni sistemin pilot uygulamasının birkaç ilde başlatılacağını belirten Yılmaz, 2027 yılında ise tüm ülkeye yayılmasının planlandığını ifade etmişti. Amaçlarının, gelir eşiğinin altında kalan aileleri desteklerken aynı zamanda çalışma hayatını caydırmayan bir sosyal model oluşturmak olduğunu vurgulamıştı.
SOSYAL YARDIMLARDA YENİ DÖNEM
Vatandaşlık maaşı olarak anılan bu yeni destek modeli, sosyal yardımlar alanında yapısal bir değişim olarak görülüyor. Gelir temelli, bölgesel ihtiyaçlara duyarlı ve sürdürülebilir bir yapı hedefleyen sistemin, özellikle dar gelirli haneler için önemli bir güvence oluşturması bekleniyor.
Pilot uygulamanın sonuçlarına göre kapsamın genişletilmesi ve destek kalemlerinin güncellenmesi de gündemde olacak. Yeni sistemin, önümüzdeki yıllarda sosyal destek politikalarının temel unsurlarından biri haline gelmesi öngörülüyor.