Kredi notu yüksek olmasına rağmen kredi ya da kredi kartı başvurusu reddedilen tüketicilerin sayısında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Bankacılık sektöründe son dönemde devreye alınan yeni risk değerlendirme modeliyle birlikte, kredi kararlarında yalnızca puanlama sistemi değil, müşterilerin son aylardaki hesap hareketleri ve finansal davranışları da belirleyici hale geldi.
BANKALAR KLASİK KREDİ NOTUNUN ÖTESİNE GEÇTİ
Uzun yıllar boyunca kredi başvurularında temel kriter olarak görülen kredi notu, artık tek başına yeterli sayılmıyor. Bankalar, müşterilerin düzenli gelir akışı, harcama alışkanlıkları ve hesap kullanım disiplinini daha ayrıntılı şekilde analiz ediyor. Kredi notu iyi olan birçok tüketici, bu yeni değerlendirme yöntemi nedeniyle bankalardan olumsuz yanıt alabiliyor.
DAVRANIŞSAL RİSK ANALİZİ DEVREDE
Yeni sistemde “davranışsal risk analizi” adı verilen yöntem öne çıkıyor. Bu analizde hesaplara giren ve çıkan paranın türü, sıklığı ve düzeni inceleniyor. Düzenli maaş girişi, fatura ödemeleri ve standart harcamalar olumlu değerlendirilirken; ani para hareketleri, açıklamasız transferler ve düzensiz para trafiği risk unsuru olarak kabul ediliyor.
SANAL BAHİS VE OYUN HARCAMALARI KRİTİK GÖSTERGE
Bankalar açısından en dikkat edilen kalemlerden biri de sanal bahis ve oyun sitelerine yapılan ödemeler. Bu tür platformlara düzenli para transferi yapılması, müşterinin finansal risk profilini yükseltiyor. Bankalar, bu harcamaların geri ödeme kapasitesini zayıflatabileceği görüşüyle kredi ve kredi kartı başvurularını reddedebiliyor.
YAPAY ZEKA İLE ŞÜPHELİ HAREKETLER TESPİT EDİLİYOR
Kredi süreçlerinde kullanılan yapay zeka destekli sistemler, olağan dışı para hareketlerini kısa sürede analiz edebiliyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadele kapsamında kullanılan otomatik izleme yazılımları, riskli işlemleri tespit ederek müşterileri “yüksek riskli” olarak sınıflandırabiliyor. Bu durum, kredi onay sürecini doğrudan etkiliyor.
KREDİ KARARLARINDA BİRDEN FAZLA VERİ KAYNAĞI KULLANILIYOR
Bankalar, kredi değerlendirmelerinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Risk Merkezi ve Kredi Kayıt Bürosu verilerinin yanı sıra kendi iç analizlerini de kullanıyor. Gelirle uyumsuz harcama, düzensiz para trafiği ve riskli sektörlerle temas gibi kriterler puanlanarak kredi ve kredi kartı başvurularında nihai karara etki ediyor.
Yeni uygulamayla birlikte tüketicilerin yalnızca kredi notlarını değil, finansal davranışlarını da daha dikkatli yönetmeleri gerektiği vurgulanıyor. Bankacılık sektöründe bu yaklaşımın önümüzdeki dönemde daha da yaygınlaşması bekleniyor.
