Sosyal Güvenlik Kurumu, gelir veya aylık alan kişilerin birikmiş prim borçlarının doğrudan maaşlarından tahsil edilmesine ilişkin yeni uygulamanın ayrıntılarını belirledi. Düzenleme kapsamında borçlunun onayı alınmadan ve ayrıca icra takibi başlatılmadan gelir veya aylıktan kesinti yapılabilecek.
Yasal düzenlemeye göre kesinti oranı maaşın yüzde 25’ini geçemeyecek. Ancak uygulamada aylıklardan yapılacak standart kesinti oranı yüzde 10 olarak belirlendi. Birden fazla gelir veya aylık alan kişilerin her bir ödemesinden ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek.
MAAŞTAN YÜZDE 10 KESİNTİ YAPILACAK
Prim ödeme yükümlülüğü kendisine ait olan kişilerin Genel Sağlık Sigortası dahil olmak üzere prim ve prime ilişkin borçları, kendilerine veya hak sahiplerine bağlanan gelir ve aylıklardan tahsil edilecek.
Uygulama için borçluya yönelik ayrıca icra takibi başlatılması gerekmeyecek. Kesinti yapılabilmesi için kişinin izni ya da yazılı onayı da aranmayacak. Kesinti oranı yasal olarak aylığın dörtte birini aşamayacak olsa da aylık uygulama oranı yüzde 10 olacak.
HANGİ MAAŞLAR UYGULAMA KAPSAMINDA?
Düzenleme; sürekli iş göremezlik geliri, malullük aylığı, vazife malullüğü aylığı, emekli aylığı ve yaşlılık aylığı alan kişileri kapsıyor.
Aylık bağlandıktan sonra geçmiş dönemlere ait GSS veya prim borcu bulunduğu tespit edilen kişilerin maaşlarından kesinti yapılabilecek. Hayatını kaybeden sigortalıdan dolayı eş, çocuk, anne veya babaya bağlanan ölüm aylıkları da belirli şartlarla uygulama kapsamında olacak.
Vefat eden sigortalının borcu, yalnızca o sigortalı üzerinden bağlanan ölüm aylığından kesilebilecek. Borcu bulunmayan başka bir sigortalı üzerinden alınan aylığa ise bu borç nedeniyle kesinti uygulanamayacak.
BİRDEN FAZLA AYLIKTAN KESİNTİ YAPILABİLECEK
Kendi sigortalılığı nedeniyle SGK’ye prim borcu bulunan ve birden fazla gelir veya aylık alan kişiler için her ödemeden ayrı ayrı yüzde 10 kesinti yapılabilecek.
Örneğin hem kendi emekli aylığını hem de eşinden kalan ölüm aylığını alan bir kişinin kendi adına prim borcu bulunması durumunda iki aylığından da kesinti uygulanabilecek. Ancak hak sahibinin kendi borcu yoksa ve borç başka bir kişiye aitse kesinti yalnızca ilgili kişi üzerinden bağlanan aylıkla sınırlı kalacak.
GSS BORÇLARINA ÖNCELİK VERİLECEK
Birden fazla prim borcu bulunan kişilerin maaşlarından yapılacak tahsilatta ilk sırada Genel Sağlık Sigortası borçları yer alacak. Daha sonra eski isteğe bağlı sigortalılık, topluluk sigortalılığı, tarım sigortalılığı, Ek 5 ve Ek 6 kapsamındaki borçlar tahsil edilecek.
Bu borçları Bağ-Kur kapsamındaki zorunlu sigortalılık borçları ile Emekli Sandığı kapsamındaki borçlanma ve intibak işlemlerinden kaynaklanan borçlar takip edecek. Aynı türden birden fazla borç bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak.
BAZI ÖZEL AYLIKLAR KAPSAM DIŞINDA
Başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör ve terörle mücadele kapsamında ödenen aylıklar ile bedeli Hazine tarafından karşılanan bazı özel aylıklardan prim borcu kesintisi yapılmayacak.
Nafaka alacakları bulunması halinde öncelik nafaka ödemelerine verilecek. SGK tarafından geçmişte yapılan fazla veya yersiz ödemelere ilişkin devam eden bir kesinti varsa prim borcu kesintisi bu işlem tamamlandıktan sonra başlayacak.
KESİNTİYE İTİRAZ EDİLEBİLECEK
Maaşından hatalı veya yersiz kesinti yapıldığını düşünen vatandaşlar ilgili SGK birimine başvurabilecek. GSS prim borçları için kişinin son ikametgahının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine itiraz yapılabilecek.
Diğer prim borçlarında ise borç dosyasının bulunduğu SGK birimi başvuruyu değerlendirecek. Hatalı veya yersiz tahsil edildiği belirlenen tutarlar, kişinin başka bir kamu borcu bulunmaması halinde iade edilebilecek.
